ABŞ dövlət katibi Marko Rubionun Özbəkistanın tarixi Səmərqənd şəhərinə səfəri İran və Özbəkistan arasında diplomatik gərginliyə səbəb olub. İranın bir neçə ölkədəki səfirliyinin Səmərqəndin tarixi abidələrini fars sivilizasiyasının irsi kimi təqdim etməsi Daşkəndin etirazı ilə qarşılanıb. Özbəkistan Xarici İşlər Nazirliyi İran səfirini çağıraraq ona rəsmi etiraz notası təqdim edib.
MSNews.az xəbər verir ki, hadisə ABŞ dövlət katibi Marko Rubionun oktyabrın 19-da Səmərqəndə səfərindən sonra baş verib. Rubio şəhərin məşhur Registan meydanında çəkilmiş görüntülərini paylaşaraq Səmərqəndin tarixən beynəlxalq ticarətdə mühüm rol oynadığını bildirib.
Bundan sonra İranın Ermənistan, Bolqarıstan, Zimbabve və Cənubi Afrika Respublikasındakı diplomatik nümayəndəlikləri sosial şəbəkələrdə Səmərqəndin memarlıq irsini fars və İran-İslam sivilizasiyası ilə əlaqələndirən paylaşımlar ediblər.
İranın Bolqarıstandakı səfirliyi Rubionun fars sivilizasiyasını tənqid etdiyi halda, Səmərqənddə həmin sivilizasiyanın irsi qarşısında şəkil çəkdirdiyini bildirib.
Zimbabvedəki İran səfirliyi isə Registan meydanının tağlarını İran-İslam memarlığının səciyyəvi nümunəsi kimi təqdim edib.
Oktyabrın 23-də İranın Özbəkistandakı səfiri Məhəmməd Əli İsgəndəri Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb.
“Anadolu Agentliyi”nin məlumatı və “UzDaily”nin məlumatı əsasında, görüşdə İran diplomatlarının paylaşımlarının Özbəkistanın tarixi və mədəni irsini birtərəfli şəkildə təqdim etdiyi bildirilib.
Daşkənd rəsmi Tehrandan mübahisəli paylaşımların silinməsini və oxşar halların təkrarlanmaması üçün tədbirlər görülməsini tələb edib.
Özbəkistan XİN vurğulayıb ki, Səmərqənd, Buxara və Xivənin tarixi irsi əsrlər boyu formalaşmış çoxşaxəli mədəni inkişafın nəticəsidir və bu şəhərlərin tarixinin siyasi məqsədlərlə birtərəfli şərhi qəbuledilməzdir.
Oktyabrın 27-də Özbəkistan XİN-in sözçüsü Omonulla Fayziyev İranın Ermənistan, Bolqarıstan, Zimbabve, Finlandiya və Çindəki səfirliklərinin mübahisəli paylaşımları oktyabrın 26-da sildiyini açıqlayıb.
