ABŞ-da noyabrın 3-də keçiriləcək aralıq seçkilər Prezident Donald Trampın hakimiyyətinin qalan iki ilində siyasi qüvvələr balansını dəyişə bilər. Hazırda Konqresin hər iki palatasına nəzarət edən respublikaçıların çoxluğunu aradan qaldırmaq üçün demokratlara hər palatada xalis dörd əlavə mandat qazanmaq kifayət edir.
MSNews.az xəbər verir ki, “Reuters” agentliyinin oktyabrın 19-da dərc etdiyi təhlildə seçkilərin mümkün nəticələrinin ABŞ administrasiyasının fəaliyyətinə təsiri araşdırılıb.
Hazırda Nümayəndələr Palatasında Respublikaçılar Partiyası 218, Demokratlar Partiyası isə 214 mandata malikdir. Bundan əlavə, bir müstəqil deputat var və iki yer boşdur.
Senatda isə respublikaçıların 53 mandatı mövcuddur. Demokratlar 45 yerə sahibdir, daha iki müstəqil senator isə onlarla birlikdə fəaliyyət göstərir.
Demokratlar həm Nümayəndələr Palatasında, həm də Senatda əlavə dörd yer qazana bilsələr, Konqresin hər iki qanadına nəzarəti ələ keçirə bilərlər.
Lakin Senatda vəziyyət daha mürəkkəbdir. Belə ki, yerlər 50:50 bölünərsə, bərabərliyi pozan səs hüququna malik vitse-prezident Cey Di Vens respublikaçıların üstünlüyünü qoruyacaq. Buna görə demokratların Senata nəzarəti əldə etməsi üçün 51 yerlik çoxluğa çatması tələb olunur.
Nümayəndələr Palatasına nəzarət nəyi dəyişəcək?
Demokratlar aşağı palatada çoxluq əldə edərlərsə, Tramp administrasiyasının fəaliyyətinə parlament nəzarətini genişləndirə bilərlər. Bu halda komitələr vasitəsilə hökumət rəsmilərini dinləmələrə çağırmaq, sənədlər tələb etmək və administrasiyanın qərarları ilə bağlı araşdırmalar aparmaq imkanları artacaq.
Nümayəndələr Palatasında çoxluğun dəyişməsi federal büdcə və digər qanunvericilik təşəbbüslərinə də təsir göstərə bilər. Bununla belə, təkcə aşağı palataya nəzarət demokratların bütün siyasi təşəbbüslərini həyata keçirməsi üçün kifayət etməyəcək.
Senatda çoxluğun dəyişməsi isə daha geniş nəticələr doğura bilər.
ABŞ Konstitusiyasına əsasən, Senat federal hakimlərin, səfirlərin və administrasiyanın yüksəkvəzifəli şəxslərinin bir çoxunun təyinatının təsdiqlənməsində mühüm rol oynayır. Demokratlar Senatda çoxluğu qazansalar, Trampın irəli sürdüyü namizədlərin təsdiqinə mane olmaq və ya onların təyinatı üçün əlavə siyasi razılaşmalar tələb etmək imkanı əldə edə bilərlər. Eyni zamanda, Senatda çoxluğun dəyişməsi prezidentin qanunvericilik gündəliyinə təsir göstərə bilər.
Seçkilərin əsas müzakirə mövzuları arasında yaşayış xərcləri, iqtisadi vəziyyət, miqrasiya siyasəti, səhiyyə və ABŞ-nin xarici siyasəti yer alır.
Oktyabrın 19-da yayımlanan “Reuters/Ipsos” sorğusunda iştirakçıların 31 faizi Trampın prezident kimi fəaliyyətini bəyəndiyini bildirib.
Sorğunun qeydiyyatdan keçmiş seçicilər arasında aparılan hissəsində demokratlara dəstək 47, respublikaçılara dəstək isə 35 faiz olub.
Lakin ümummilli sorğunun nəticələri ayrı-ayrı dairələrdə keçiriləcək seçkilərin yekununu birbaşa müəyyən etmir.
Noyabrın 3-də keçiriləcək seçkilərdən sonra Konqresdə yaranacaq yeni qüvvələr balansı Tramp administrasiyasının qanunvericilik imkanlarına və siyasi qərarlarına mühüm təsir göstərə bilər.
Bununla belə, prezidentin veto səlahiyyəti və Senatın prosedur qaydaları səbəbindən demokratların hər iki palatada çoxluq əldə etməsi belə bütün siyasi təşəbbüslərin avtomatik qəbul olunacağı anlamına gəlmir.
