Qazaxıstan vizasız rejim tətbiq etdiyi ölkələrin, o cümlədən Rusiyanın vətəndaşları üçün ölkəyə girişdən əvvəl elektron səyahət icazəsi — ETA almaq sistemini mərhələli şəkildə tətbiq etməyə hazırlaşır.
MS-News.az xəbər verir ki, Qazaxıstanın rəsmi QazETA platformasının məlumatına əsasən, xarici vətəndaşlar müraciəti səfərdən ən azı 72 saat əvvəl təqdim etməli, verilən icazə isə 180 gün qüvvədə qalmalıdır. Hazırda sistem pilot rejimində işləyir və ETA almaq tövsiyə xarakteri daşıyır.
Bununla belə, ilkin məlumatdakı “Qazaxıstan Rusiya vətəndaşları üçün ödənişli giriş tətbiq edir” ifadəsini hazırda qəti fakt kimi təqdim etmək düzgün deyil. Qazaxıstan Daxili İşlər Nazirliyi avqustun 31-də elektron icazənin ödənişli olub-olmayacağı məsələsinin hələ açıq qaldığını, şərtlərin qaydalar qüvvəyə mindikdən sonra açıqlanacağını bildirib. Nazirliyin hazırladığı layihə hazırda ekspertiza mərhələsindədir. Bu barədə “RBC” məlumat yayıb.
Qazaxıstanın dövlət resurslarında QazETA xaricilər üçün vahid rəqəmsal miqrasiya platforması kimi təqdim edilir. ETA vizadan azad ölkələrin vətəndaşları üçün nəzərdə tutulub və verilən icazə sərhədi keçməyə avtomatik zəmanət vermir — son qərarı sərhəd nəzarəti orqanı verir. Diplomatik və xidməti pasport sahibləri, rəsmi nümayəndə heyətlərinin üzvləri və Qazaxıstanda akkreditə olunmuş diplomatlar bu tələbdən azaddırlar.
Yeni qaydaların tətbiq tarixləri ilə bağlı məlumatlar isə əsasən Serbiya Xarici İşlər Nazirliyinin səyahət tövsiyələrində açıqlanıb. Həmin məlumata görə, ETA-nın 1 noyabrdan beynəlxalq aviareyslərlə gələnlər, 15 noyabrdan Aİİ-yə daxil olmayan ölkələrlə avtomobil sərhədini keçənlər, 30 noyabrdan Rusiya da daxil olmaqla Aİİ ölkələrindən avtomobillə gələnlər, 15 dekabrdan isə dəmir yolu və dəniz nəqliyyatı ilə gələnlər üçün məcburi olması nəzərdə tutulur. Lakin “RBC” qeyd edir ki, Qazaxıstan hakimiyyəti bu mərhələlərin dəqiq tarixlərini hələ ayrıca rəsmi elan etməyib.
Ödəniş məbləği ilə bağlı da ziddiyyətli məlumatlar var. Serbiya XİN-in saytının bir versiyasında standart ETA üçün təxminən 3900 tenge, sərhəddə gec müraciət zamanı isə 7800 tenge göstərilir. Bununla yanaşı, həmin qurumun ingilisdilli məlumatında tətbiq tarixləri və rüsumun Qazaxıstanın səlahiyyətli orqanları tərəfindən daha sonra açıqlanacağı bildirilir. Qazaxıstan DİN-in son mövqeyi də məbləğin və ümumiyyətlə ödənişin yekunlaşdırılmadığını göstərir.
Rusiyada yeni qaydalar siyasi reaksiyaya səbəb olub. Dövlət Dumasının MDB məsələləri üzrə komitəsi sədrinin birinci müavini Konstantin Zatulin “NSN”-ə açıqlamasında Qazaxıstanın qərarının izah edilməli olduğunu və bunun Aİİ daxilində vizasız hərəkət prinsiplərinə toxunduğunu bildirib. O, həmin müsahibədə addımı “növbəti qeyri-dost addım” kimi qiymətləndirib. Bununla belə, “Podıyom” eyni gün Zatulinin bu yeniliyi avtomatik olaraq qeyri-dost addım hesab etmədiyini, əsas məsələnin Aİİ daxilində sərbəst hərəkət prinsiplərinə təsiri olduğunu dediyini yazıb.
Beləliklə, söhbət yalnız Rusiya vətəndaşlarına qarşı xüsusi məhdudiyyətdən deyil, Qazaxıstanla vizasız rejimi olan ölkələrin vətəndaşlarına şamil ediləcək ümumi ETA sistemindən gedir. Rusiyalıların da bu sistemə daxil edilməsi nəzərdə tutulur, lakin icazənin ödənişli olması, rüsumun məbləği və bəzi tətbiq tarixləri Qazaxıstan tərəfindən hələ yekun şəkildə rəsmiləşdirilməyib.