ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla təmasların davam etdiyini, Türkiyənin isə Vaşinqton üçün güclü müttəfiq olduğunu bildirib.
- MSNews.az xəbər verir ki, Tramp bu açıqlamaları iyulun 27-də Miçiqana səfəri zamanı “Air Force One” təyyarəsində jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən verib. O, İranla mümkün razılaşmaya nail olmaq üçün vaxtının olduğunu və tərəflər arasında hazırda “yaxşı danışıqlar” aparıldığını söyləyib.
“Vaxtım kifayət qədərdir. Onların bütün sahil xətti məhv edilib. Boğaz çox yaxşı vəziyyətdədir və hazırda danışırıq”, – deyə Tramp bildirib. ABŞ Prezidenti İranla razılaşmanın əldə olunması ehtimalını da yüksək qiymətləndirib. “Reuters” onun mümkün razılaşma barədə “nəyinsə baş verməsi üçün yaxşı şansın olduğunu” söylədiyini yazıb.
Tramp İran tərəfinin əvvəllər ABŞ-dən hücumları dayandırmağı xahiş etdiyini də iddia edib. Bununla belə, Tehranın mövqeyi Vaşinqtonun açıqlamasından fərqlənir. İran rəsmiləri ABŞ ilə birbaşa sülh danışıqları aparmaq istədiklərini təsdiqləməyiblər və Hörmüz boğazına nəzarətin İranın əlində olduğunu bildiriblər. Diplomatik təmasların əsasən Qətər, Pakistan, Misir və Oman kimi vasitəçilər üzərindən aparıldığı qeyd olunur.
ABŞ-nin son günlər İran ərazisinə zərbələri dayandırması danışıqlara imkan yaratmaq cəhdi kimi təqdim edilir. Tramp “Axios”a bildirib ki, diplomatik proses nəticə verməzsə, Vaşinqton yenidən güclü hərbi əməliyyatlara başlamağa hazırdır.
ABŞ Prezidentinin İranın bütün sahil xəttinin məhv edilməsi barədə sözləri Vaşinqtonun hərbi əməliyyatlara dair qiymətləndirməsidir. Müstəqil mənbələr İranın cənub sahillərindəki liman, hərbi və enerji infrastrukturlarının ciddi zərər gördüyünü təsdiqləsələr də, bütün sahil xəttinin məhv edildiyini göstərən yekun müstəqil qiymətləndirmə yoxdur.
Tramp Türkiyə ilə İsrail arasındakı münasibətlərə də toxunub. O, Ankaranın İsrailin və Baş nazir Benyamin Netanyahunun böyük tərəfdarı olmadığını, buna baxmayaraq, Türkiyənin ABŞ ilə münasibətlərdə özünü yaxşı tərəfdaş kimi göstərdiyini deyib.
“Türkiyə İsrailin böyük tərəfdarı deyil, Netanyahunun da böyük tərəfdarı deyil. Lakin onlar mənimlə çox yaxşı davranıblar. Türkiyənin böyük ordusu var. Bu, çox güclü ölkədir”, – Tramp bildirib. “Anadolu Agentliyi” onun Türkiyəni “möhtəşəm müttəfiq”, Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanı isə dostu adlandırdığını yazıb.
Açıqlama Netanyahunun Türkiyəyə F-35 qırıcılarının satılmasına qarşı çıxması fonunda verilib. Tramp İsrail tərəfinin etirazı barədə suala “Heç kim mənə ABŞ-nin nə satmalı olduğunu demir” cavabını verərək Ankaraya təyyarələrin satışını istisna etməyib.
Bununla belə, Trampın açıqlaması F-35 satışına dair yekun qərarın verilməsi demək deyil. Türkiyə Rusiyadan S-400 hava hücumundan müdafiə sistemləri aldığı üçün 2019-cu ildə proqramdan çıxarılıb. Mövcud ABŞ qanunvericiliyi, S-400 məsələsi və Konqresin mövqeyi mümkün satış qarşısında əsas maneələr olaraq qalır. Tramp daha əvvəl bu məsələni nəzərdən keçirəcəyini bildirsə də, tərəflər arasında yekun razılaşma açıqlanmayıb.
