Böyük Britaniya, Fransa, Almaniya və Ukrayna liderləri Rusiya-Ukrayna müharibəsinin dayandırılması və gələcək sülh danışıqları üçün beş əsas prinsip müəyyən ediblər.
MSNews.az xəbər verir ki, “Reuters”in məlumatına görə, Böyük Britaniyanın Baş naziri Kir Starmer, Fransa Prezidenti Emmanuel Makron, Almaniya Kansleri Fridrix Merts və Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Londonda keçirilən görüşdən sonra birgə bəyanat yayıblar.
Böyük Britaniya hökumətinin dərc etdiyi rəsmi bəyanatda liderlər Zelenskinin Rusiya Prezidenti Vladimir Putinə ünvanladığı və müharibənin diplomatik yolla başa çatdırılmasına dair çağırışını dəstəkləyiblər. Onlar Ukrayna ilə Rusiya arasında birbaşa dialoqun ABŞ və Avropanın fəal iştirakı ilə keçirilməsini vacib saydıqlarını bildiriblər.
Bəyanatda ilk əsas şərt kimi hərbi əməliyyatların dərhal və tam şəkildə dayandırılması göstərilib. Liderlər hesab edirlər ki, sülh danışıqları real nəticə verməsi üçün əvvəlcə atəşkəs təmin edilməlidir.
İkinci prinsipə görə, hazırkı təmas xətti danışıqlar üçün başlanğıc nöqtəsi kimi götürülə bilər, lakin beynəlxalq sərhədlər güc tətbiq etməklə dəyişdirilə bilməz. Bu bənddə Ukraynanın suverenliyi və öz təhlükəsizlik arxitekturasını seçmək hüququ ayrıca vurğulanıb.
Üçüncü şərt Ukraynaya etibarlı təhlükəsizlik təminatlarının verilməsidir. Bu təminatlar Ukraynanın gələcək hücumlardan qorunması üçün möhkəm və hüquqi cəhətdən işlək mexanizmləri əhatə etməlidir. Müzakirə olunan variantlar arasında Ukraynaya çoxtərəfli qüvvələrin yerləşdirilməsi də var.
Dördüncü prinsip Rusiyanın dondurulmuş aktivləri ilə bağlıdır. Avropa liderləri bildiriblər ki, Rusiya Ukraynaya vurduğu ziyanı kompensasiya etməyənədək bu aktivlər dondurulmuş vəziyyətdə saxlanılmalıdır.
Beşinci şərt isə Avropanın daha geniş təhlükəsizlik maraqlarının nəzərə alınmasıdır. Liderlər vurğulayıblar ki, gələcək sülh sazişi yalnız Ukraynada döyüşlərin dayandırılması ilə məhdudlaşmamalı, həm də Avropa qitəsində uzunmüddətli sabitlik və təhlükəsizlik yaratmalıdır.
“Reuters” yazır ki, bəyanat Putinin Zelenskinin şəxsi görüş təklifini rədd etməsindən sonra verilib. Ukrayna lideri daha əvvəl Rusiya prezidentini müharibənin dayandırılması üçün birbaşa danışıqlara çağırmışdı. “The Guardian” Zelenskinin açıq məktubunda tam atəşkəs, əsir mübadiləsi, mülki şəxslərin və uşaqların qaytarılması kimi təkliflərin yer aldığını yazıb.
Bəyanatda Avropanın danışıqlarda mühüm rol oynamalı olduğu da xüsusi qeyd olunub. Liderlər bildiriblər ki, Avropa Ukraynanın sadiq tərəfdaşı kimi istənilən sülh nizamlanmasında fəal iştirak etməlidir.
Hazırda Moskvanın bu beş prinsipə necə cavab verəcəyi məlum deyil. Rusiya tərəfi əvvəlki açıqlamalarında sülh danışıqlarına hazır olduğunu bildirsə də, Ukraynanın ərazi güzəştləri və təhlükəsizlik seçimləri ilə bağlı mövqeləri tərəflər arasında əsas fikir ayrılığı olaraq qalır.
