ABŞ Silahlı Qüvvələrinin Mərkəzi Komandanlığı — CENTCOM İranın Küveyt və Bəhreyn istiqamətində raket və PUA hücumlarının qarşısının alındığını, buna cavab olaraq isə İranın Qeşm adasında hərbi obyektə zərbələr endirildiyini açıqlayıb.
MSNews.az xəbər verir ki, “CENTCOM”un məlumatına görə, iyunun 2-də ABŞ qüvvələri İranın bir neçə ballistik raketini və pilotsuz uçuş aparatını zərərsizləşdirib. Komandanlıq bildirib ki, İranın Yaxın Şərq boyunca hücum cəhdlərinə cavab olaraq Qeşm adasında özünümüdafiə məqsədli zərbələr həyata keçirilib.
CENTCOM-un açıqlamasına əsasən, İran regional ölkələr istiqamətində bir neçə ballistik raket buraxıb, lakin raketlərin heç biri nəzərdə tutulan hədəfə çatmayıb. ABŞ tərəfi bildirir ki, Küveytə atılan iki raket hədəfə çatmadan düşüb və ya uçuş zamanı parçalanıb, Bəhreyn istiqamətində buraxılan üç raket isə ABŞ və Bəhreyn hava hücumundan müdafiə qüvvələri tərəfindən dərhal ələ keçirilib.
Komandanlıq həmçinin İran tərəfindən regional sularda hərəkət edən mülki gəmilərə doğru buraxılmış üç birdəfəlik hücum PUA-sının vurulduğunu açıqlayıb. Bundan sonra ABŞ qüvvələrinin Qeşm adasında yerləşən İran hərbi yerüstü idarəetmə məntəqəsinə zərbə endirdiyi bildirilir. CENTCOM hadisə nəticəsində ABŞ hərbçiləri arasında itki olmadığını qeyd edib.
Bundan başqa, ABŞ hərbçiləri Fars körfəzində İranın Xarq adası istiqamətində hərəkət edən Botsvana bayraqlı “M/T Lexie” neft tankerini də sıradan çıxarıb. CENTCOM-un ayrıca açıqlamasında bildirilir ki, boş tanker beynəlxalq sularda hərəkət edərkən ABŞ qüvvələrinin 24 saat ərzində bir neçə dəfə etdiyi xəbərdarlıqlara əməl etməyib və kursunu dəyişməkdən imtina edib.
Açıqlamaya görə, ABŞ təyyarəsi “M/T Lexie” tankerinin mühərrik bölməsinə “Hellfire” raketi ataraq gəmini hərəkətsiz vəziyyətə gətirib. CENTCOM bu addımın tankerin İran limanına çatmasının qarşısını almaq üçün atıldığını bildirib.
“Reuters” yazır ki, “M/T Lexie” ABŞ-ın aprelin 13-də İran limanlarına giriş-çıxışa tətbiq etdiyi blokada çərçivəsində sıradan çıxarılan altıncı kommersiya gəmisidir. CENTCOM-un məlumatına görə, indiyədək ABŞ qüvvələri blokada çərçivəsində 122 gəmini İran limanlarına daxil olmaqdan və ya oradan çıxmaqdan çəkindirib.
Gərginlik bununla da bitməyib. ABŞ hərbçiləri daha sonra İran PUA-larının yeni qrupunun Küveytdəki ABŞ qüvvələrinə hücum etməyə cəhd göstərdiyini açıqlayıblar. “ABC News”-un CENTCOM-a istinadən məlumatına görə, çərşənbə axşamı gecəsi əlavə İran dron dalğası hədəflərə çata bilməyib. CENTCOM hava hücumundan müdafiə sistemlərinin bir neçə PUA-nı vurduğunu və ABŞ şəxsi heyəti və obyektlərinə zərər dəymədiyini bildirib.
“Anadolu Agentliyi” də CENTCOM-a istinadən yazır ki, ABŞ tərəfi İranın ABŞ-ın Bəhreyndəki 5-ci Donanma qərargahını və regiondakı hərbi bazaları vurması barədə SEPAH-ın iddialarını rədd edib. Komandanlıq bütün İran hücumlarının uğursuz olduğunu və ABŞ qüvvələrinin müdafiəyə hazır vəziyyətdə qaldığını bildirib.
İran tərəfi isə hadisələri ABŞ-ın regiondakı hərbi addımlarına cavab kimi təqdim edir. “Reuters”-in İran mediasına istinadən məlumatına görə, SEPAH ABŞ-ın Qeşm adasının cənubundakı rabitə obyektinə zərbəsinə cavab olaraq ABŞ-ın 5-ci Donanmasının qərargahını, regional hərbi bazanı və helikopterləri hədəfə aldığını iddia edib. SEPAH həmçinin Hörmüz boğazının təhlükəsizliyinin pozulmasının ABŞ üçün ağır nəticələr doğuracağını bildirib.
Hadisələr ABŞ-İran danışıqlarının qeyri-müəyyən mərhələyə daxil olduğu, Hörmüz boğazı ətrafında gərginliyin artdığı və İsrailin Livandakı əməliyyatlarının regional diplomatik prosesə təsir göstərdiyi bir vaxtda baş verir. Vaşinqton zərbələri özünümüdafiə tədbiri və blokadanın icrası kimi təqdim edir, Tehran isə ABŞ-ın regiondakı hərbi mövcudluğunu gərginliyin əsas səbəblərindən biri sayır.
Hazırda əsas risk Fars körfəzi və Hörmüz boğazında hərbi qarşıdurmanın daha da genişlənməsidir. Qeşm adası və Xarq istiqaməti həm İranın hərbi infrastrukturu, həm də enerji daşımaları baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Buna görə ABŞ və İran arasında hər yeni zərbə qlobal enerji bazarları və regiondakı ABŞ müttəfiqləri üçün əlavə təhlükəsizlik riski yaradır.
