Rusiya, Belarus, Qazaxıstan və Qırğızıstan liderləri Ermənistanın Avropa İttifaqına yaxınlaşması ilə bağlı birgə bəyanat qəbul ediblər.
“Commonspace” Kremlin məlumatına və agentliklərə istinadən yazır ki, bəyanat mayın 29-da Astanada keçirilən Ali Avrasiya İqtisadi Şurasının iclasından sonra qəbul olunub. Sənədi Rusiya Prezidenti Vladimir Putin, Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko, Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev və Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarov imzalayıblar.
Bəyanatda Ermənistanın Avropa İttifaqına inteqrasiya istiqamətində atdığı addımların Avrasiya İqtisadi İttifaqı üzvlərinin iqtisadi təhlükəsizliyi üçün “əhəmiyyətli risklər” yaratdığı bildirilib. Liderlər Ermənistanın Aİ-yə qoşulmağa hazırlaşmasının Aİİ daxilində mövcud iqtisadi münasibətlərə zərər verə biləcəyini qeyd ediblər.
Qəbul olunan qərara əsasən, Belarus, Qazaxıstan, Qırğızıstan və Rusiyanın Avrasiya Hökumətlərarası Şurasındakı nümayəndələri 2026-cı ilin dekabrında keçiriləcək növbəti Ali Avrasiya İqtisadi Şurası iclasında Ermənistanla bağlı xüsusi məruzə təqdim etməlidirlər. Məruzədə Ermənistan Respublikasına münasibətdə Avrasiya İqtisadi İttifaqı haqqında Müqavilənin fəaliyyətinin dayandırılmasının mümkün nəticələri qiymətləndiriləcək.
Liderlər həmçinin Ermənistanda mümkün qədər tez ümumxalq referendumunun keçirilməsinin vacib olduğunu bildiriblər. Onların fikrincə, Ermənistan vətəndaşları Avropa İttifaqına inteqrasiya və ya Avrasiya İqtisadi İttifaqının tərkibində qalmaq məsələsinə birbaşa münasibət bildirməlidirlər.
“Associated Press” yazır ki, Aİİ liderlərinin bu xəbərdarlığı Ermənistanın iyunun 7-də keçiriləcək parlament seçkilərinə az qalmış səslənib. Baş nazir Nikol Paşinyan son illərdə ABŞ və Avropa İttifaqı ilə əlaqələri dərinləşdirib, Rusiya ilə münasibətlər isə xüsusilə Qarabağ müharibəsindən sonra kəskin şəkildə pisləşib.
Putin daha əvvəl bildirmişdi ki, Ermənistan eyni vaxtda həm Avropa İttifaqına, həm də Avrasiya İqtisadi İttifaqına tam inteqrasiya oluna bilməz. Onun iddiasına görə, Yerevan Aİİ-dən uzaqlaşarsa, enerji güzəştləri, bazarlara çıxış və miqrasiya rejimi kimi sahələrdə ciddi iqtisadi itkilərlə üzləşə bilər.
“Reuters”in məlumatına görə, Moskva Ermənistanın Aİ ilə yaxınlaşmasına etiraz olaraq Rusiyanın Yerevandakı səfiri Sergey Kopırkini məsləhətləşmələr üçün geri çağırıb. Rusiya XİN bunu Ermənistan rəhbərliyinin Avropa İttifaqı ilə yaxınlaşma addımları ilə izah edib.
Ermənistan tərəfi isə indiki mərhələdə Aİİ-dən çıxmaq niyyətində olmadığını bildirir. Paşinyan hökuməti Avropa İttifaqı ilə islahat və yaxınlaşma prosesinin Aİİ üzvlüyü ilə paralel aparıla biləcəyini hesab edir. Bununla belə, Moskva və Aİİ tərəfi bu iki istiqamətin uzunmüddətli perspektivdə bir-biri ilə uyğun olmadığını iddia edir.
Beləliklə, Astanada qəbul olunan bəyanat Ermənistanın geosiyasi kursu ətrafında təzyiqlərin daha da artdığını göstərir. Qarşıdakı parlament seçkiləri yalnız daxili siyasi mübarizə deyil, həm də Yerevanın gələcəkdə Aİ-yə, yoxsa Rusiya mərkəzli Aİİ-yə üstünlük verəcəyi baxımından mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilir.
