Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (IEA/BEA) icraçı direktoru Fatih Birol bildirib ki, Hörmüz boğazı artıq əvvəlki qədər etibarlı enerji marşrutu kimi qəbul edilmir və gələcəkdə dünya bu keçiddən daha az asılı olacaq. Onun sözlərinə görə, son geosiyasi gərginliklər enerji təhlükəsizliyi anlayışını yenidən gündəmə gətirib.
Birol vurğulayıb ki, neft və qaz tədarükündə marşrut risklərinin artması hökumətləri alternativ mənbələr, strateji ehtiyatlar və daxili enerji istehsalı barədə daha ciddi düşünməyə məcbur edir. Ekspertlər hesab edirlər ki, xüsusilə Yaxın Şərqdə baş verən hər hansı böhran qlobal bazarlara dərhal təsir edir, çünki dünya neft ticarətinin mühüm hissəsi məhz bu boğazdan keçir.
Lakin analitiklər qeyd edirlər ki, Hörmüzdən asılılığın azalması qısa müddətdə mümkün görünmür. Hazırda Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ, Küveyt, İraq və digər Körfəz ölkələrinin ixracı üçün bu keçid hələ də əsas marşrutlardan biridir. Alternativ boru kəmərləri və yeni logistika xətləri mövcud olsa da, onların həcmi məhduddur və bütün ixracı əvəz edə bilmir.
Enerji bazarında paralel olaraq elektrikləşmə prosesi də sürətlənir. Elektrikli avtomobillərin yayılması, sənayenin transformasiyası və data mərkəzlərinin artan enerji tələbi neftdən asılılığı uzunmüddətli perspektivdə zəiflədə bilər. Bununla belə, yaxın illərdə neft və qazın qlobal iqtisadiyyatda mühüm rolu davam edəcək.
ABŞ və Avropada son illər kömürdən imtina siyasəti aparılsa da, artan enerji tələbi səbəbindən bəzi ölkələr kömür və qaz stansiyalarını daha uzun müddət sistemdə saxlamaq qərarı verir. Bu da iqlim hədəfləri ilə enerji təhlükəsizliyi arasında balans müzakirələrini yenidən gücləndirib.
