Atlantik okeanının dərinliklərində, Okeanın səthindən 700 metrdən çox aşağıda yerləşən və “İtmiş Şəhər” adı ilə tanınan nadir hidrotermal struktur sahəsi alimlərin diqqətini cəmləyib.
Bu məkan Atlantis Massivi yaxınlığında yerləşir və ilk dəfə 2000-ci ildə kəşf edilib; elm adamları bu sahəni okean dibində indiyə qədər qeydə alınmış ən uzunömürlü hidrotermal sistem kimi qiymətləndirirlər. Hidrotermal bacalar və monolitlər kimi təsvir edilən strukturlar 60 metrdən çox hündürlüyə çatır və “Poseydon” kimi adlandırılan ən böyük monolit də daxil olmaqla daşdan qülləvari formalarla diqqət çəkir.
Bu bölgənin unikallığı sadəcə formalaşması ilə deyil: burada müşahidə olunan mikrobial həyatlar oksigen və günəş işığı olmadan mövcud olur və enerji üçün kimyəvi reaksiyalardan — məsələn, hidrogen və metan kimi qazların əmələ gəlməsindən istifadə edir. Bu cür ekosistemlər həyatın Yer üzündəki başlanğıcına dair güclü ipucları təşkil edir, çünki belə mühitlər enerji mənbəyi kimi kimyəvi reaksiyalara əsaslanır və günəş işığına ehtiyac olmadan canlıları dəstəkləyə bilir.
Alimlər bu unikal strukturu tədqiq edərək daha qədim geoloji prosesləri başa düşməyə çalışırlar və bəzi mütəxəssislər belə mühitlərin Yupiterin “Europa”sı və Saturnun “Enseladus”u kimi kənar kosmik cisimlərdə həyatın mümkün olmasına dair modellər üçün də nümunə təşkil edə biləcəyini bildirirlər.
Bununla belə, tədqiqatçılar dərin dəniz mədənçiliyi planlarının bu həssas ekosistemi təhlükə altına ala biləcəyini də xəbərdarlıq edirlər və bəzi ekspertlər “İtmiş Şəhər”in Beynəlxalq Dünya Mirası sahəsi kimi qorunmasını təklif edirlər.
