Sudan Silahlı Qüvvələrinin komandanı və Suveren Keçid Şurasının sədri Əbdülfəttah əl-Bürhan Çevik Dəstək Qüvvələrinə (RSF) qarşı müharibənin qruplaşma məğlub edilənədək davam edəcəyini bəyan edib. “Məqsədimiz bu birləşmələri məhv etməkdir, nə qədər vaxt tələb olunursa-olunsun”, – əl-Bürhan bildirib.
MSNews.az xəbər verir ki, əl-Bürhan bəyanatı Xartumda gənclərlə keçirilən tədbirdə səsləndirib. O, Sudan ordusunun RSF qüvvələrini ölkənin qərbinə doğru sıxışdıracağını və Darfura qədər hərbi əməliyyatları davam etdirəcəyini deyib.
Əl-Bürhanın sərt açıqlaması Sudanda atəşkəsə nail olmaq üçün beynəlxalq diplomatik səylərin davam etdiyi bir vaxta təsadüf edir. ABŞ daha əvvəl tərəflər arasında 90 günlük humanitar atəşkəs əldə etməyə çalışıb.
Ölkə faktiki olaraq iki əsas nəzarət zonasına bölünüb
Hazırkı cəbhə xətti Sudanın şərq və qərb hissələri arasında faktiki hərbi bölgü yaradıb.
Sudan ordusu Xartuma, ölkənin şimal və şərqinin böyük hissəsinə, Qırmızı dəniz sahillərinə və mərkəzi bölgələrin əhəmiyyətli hissəsinə nəzarət edir. ÇDQ isə Darfurun böyük hissəsində və Kordofanın bəzi ərazilərində üstün mövqelərini saxlayır. Kordofan hazırda müharibənin əsas cəbhələrindən birinə çevrilib.
Son həftələrdə ordu Şimali və Cənubi Kordofanda müəyyən irəliləyişlər əldə edib. Sentyabrın 25-də ordu və müttəfiq qüvvələr Şimali Kordofandakı Sodari şəhərinə nəzarəti ələ keçirib.
ÇDQ isə hökumətin nəzarətindəki şəhərlərə uzaqmənzilli pilotsuz uçuş aparatları ilə hücumlarını intensivləşdirib. “Reuters” sentyabrda Şimali Kordofandakı şəhərlərin bir sıra ölümcül dron hücumlarına məruz qaldığını bildirib.
ÇDQ-nin hakimiyyətdə iştirakına qarşıdır
Əl-Bürhan müharibədən sonrakı siyasi sistemdə silahlı qrupların siyasi və hərbi təsirə malik olmasına qarşı çıxdığını da bildirib. O, sentyabrın əvvəlində milli dialoqun siyasi və mülki qüvvələri əhatə etməli olduğunu, silahlı qrupların isə bu prosesdə iştirak etməməli olduğunu demişdi.
Sudan hökumətinin ABŞ-a təqdim etdiyi sülh planında da RSF-in nəzarət etdiyi şəhərlərdən tam çıxması, tərk-silah olunması və qüvvələrinin demobilizasiyası danışıqlar prosesinin əsas şərtlərindən biri kimi göstərilib.
Bununla yanaşı, silahı yerə qoyaraq orduya təslim olan RSF döyüşçüləri üçün əvvəldən elan edilmiş amnistiya qüvvədədir. 2026-cı ildə yüzlərlə keçmiş ÇDQ döyüşçüsünün yoxlamalardan sonra Sudan ordusuna inteqrasiyası prosesinə başlanılıb.
BƏƏ məsələsində tərəflər bir-birini təkzib edir
Sudan hökuməti uzun müddətdir Birləşmiş Ərəb Əmirliklərini ÇDQ-ni silah və digər vasitələrlə dəstəkləməkdə ittiham edir.
BMT-nin 2026-cı il faktaraşdırıcı missiyası xarici hərbi dəstəyin Sudan müharibəsini uzatdığını bildirib və ÇDQ-nin təchizatında BƏƏ, Çad, Liviya və Somali ilə əlaqəli şəbəkələrə dair məlumatları qeyd edib.
BƏƏ isə ÇDQ-ni dəstəkləməsi barədə ittihamları rədd edir və Sudandakı müharibənin dayandırılmasını dəstəklədiyini bildirir.
Sudan ordusu ilə Məhəmməd Həmdan Daqalonun rəhbərlik etdiyi ÇDQ arasında müharibə 2023-cü ilin aprelindən davam edir. Üç ildən artıq davam edən qarşıdurma ölkəni dünyanın ən ağır humanitar böhranlarından biri ilə üz-üzə qoyub; BMT məlumatlarına əsaslanan son hesablamalarda müharibənin 14 milyondan çox insanı didərgin saldığı bildirilir.
