Səudiyyə Ərəbistanı Hörmüz boğazındakı böhran fonunda alternativ ixrac marşrutunu maksimum həddə çatdırıb. “Bloomberg”in məlumatını “Reuters“ təsdiqləyərək yazır ki, krallığın “Şərq-Qərb” neft kəməri hazırda tam gücü ilə işləyir və gündəlik nəql həcmi 7 milyon barrelə çatıb. Bu kəmər ölkənin şərqdəki neft yataqlarını Qırmızı dənizdəki Yanbu limanı ilə birləşdirir və Hörmüz boğazını tamamilə yan keçməyə imkan verir.
Məlumata görə, bu 7 milyon barrelin təxminən 2 milyon barreli ölkə daxilindəki emal zavodlarına yönləndirilir, qalan 5 milyon barrel isə ixrac üçün nəzərdə tutulur. “Bloomberg“in daha əvvəlki hesabatında qeyd olunur ki, Yanbu üzərindən faktiki xam neft ixracı artıq gündəlik təxminən 5 milyon barrelə yaxınlaşıb.
Bu addım Səudiyyə Ərəbistanının fövqəladə enerji planının əsas hissəsi sayılır. Çünki müharibədən əvvəl Hörmüz boğazından gündəlik təxminən 15 milyon barrel xam neft dünya bazarlarına daşınırdı, bəzi hesablamalarda isə ümumi neft və mayeləşdirilmiş qaz axını daha da yüksək göstərilir. “Barclays”-in son təhlilinə görə, boğazın uzunmüddətli bağlanması gündəlik 13–14 milyon barrel həcmində qlobal tədarük itkisi yarada bilər. Bu da göstərir ki, Səudiyyənin alternativ marşrutu çox önəmlidir, amma bütün itkini tam kompensasiya etmir.
“Reuters”in daha əvvəl yaydığı məlumatda da vurğulanırdı ki, Səudiyyə “Aramco” Asiya alıcılarına tədarükü saxlamaq üçün artıq əsasən Yanbu marşrutuna söykənir. Mart ayında krallığın ümumi xam neft ixracı azalsa da, Qırmızı dənizdəki bu limandan yükləmələr rekord səviyyəyə yaxınlaşıb. Bu, bazara verilən əsas mesajın belə olduğunu göstərir: Ər-Riyad Hörmüz tam etibarlı olmasa da, ixracı mümkün qədər davam etdirməyə çalışır.
Beləliklə, Səudiyyə Ərəbistanı hazırda Hörmüz boğazından yan keçməklə regionun itirilmiş ixracının mühüm hissəsini daşıya bilir, amma tam əvəzləmə mümkün deyil. Ən real mənzərə budur: “Şərq-Qərb” kəməri qlobal enerji bazarı üçün həyati ehtiyat marşrutuna çevrilib, lakin Hörmüzün tam bağlanmasının yaratdığı boşluğu təkbaşına doldura bilmir. Bu son cümlə mövcud bazar məlumatlarından çıxan analitik qiymətləndirmədir.
