İraq Kürdüstan Regional Hökumətinin Baş naziri Məsrur Bərzani ABŞ qüvvələrinin sentyabrın 30-dək İraqdan çıxması fonunda Kürdüstan bölgəsinin təhlükəsizliyi ilə bağlı ciddi narahatlığını ifadə edib. Bərzani Vaşinqtona 2011-ci ildə ABŞ qüvvələrinin İraqdan çıxmasından sonra yaranan təhlükəsizlik boşluğunu xatırladaraq, oxşar səhvin təkrarlanmamasına çağırıb.
MSNews.az xəbər verir ki, Bərzani bunu “Financial Times” qəzetinə müsahibəsində bildirib.
Kürdüstan hökumətinin başçısı ABŞ qüvvələrinin çıxmasının region üçün son dərəcə qeyri-sabit dövrə təsadüf etdiyini deyib. Onun əsas narahatlıqlarından biri ABŞ qüvvələri ilə birlikdə hava hücumundan müdafiə imkanlarının da bölgədən çıxarılması və İraq Kürdüstanının İran və İranla əlaqəli qüvvələrin mümkün raket və dron hücumları qarşısında daha həssas vəziyyətə düşməsidir.
Bərzani Vaşinqtonun keçmiş təcrübədən nəticə çıxarmalı olduğunu bildirib. O, 2011-ci ildə Barak Obama administrasiyası dövründə ABŞ qoşunlarının İraqdan çıxmasını xatırladaraq, sonrakı təhlükəsizlik boşluğunun İŞİD-in yüksəlişinə şərait yaradan amillərdən biri olduğunu vurğulayıb. ABŞ qüvvələri 2014-cü ildə İŞİD İraq və Suriyada geniş əraziləri ələ keçirdikdən sonra İraq hökumətinin dəvəti ilə ölkəyə geri qayıtmışdı.
Bərzani Vaşinqtonu vəziyyət yenidən ağırlaşdıqdan sonra regiona qayıtmaq məcburiyyətində qalacağı ssenaridən yayınmağa çağırıb. Onun fikrincə, mövcud təhlükəsizlik risklərinin qarşısının əvvəlcədən alınması sonradan yenidən hərbi müdaxilə etməkdən daha məqsədəuyğundur.
ABŞ qüvvələri sentyabrın 30-dək çıxır
ABŞ və İraq rəsmilərinin son açıqlamalarına görə, İraqda qalan yüzlərlə amerikalı hərbçinin çıxarılması 30 sentyabr 2026-cı ilədək tamamlanmalıdır. ABŞ qüvvələri artıq ölkənin əksər bazalarını tərk edib, son əsas kontingent isə Kürdüstan bölgəsində yerləşirdi.
Bu proses 2024-cü ildə Vaşinqton və Bağdad arasında əldə olunmuş razılaşmanın davamıdır. Həmin razılaşma İŞİD-ə qarşı beynəlxalq koalisiyanın İraqdakı hərbi missiyasının mərhələli şəkildə başa çatdırılmasını və münasibətlərin daha ənənəvi ikitərəfli təhlükəsizlik əməkdaşlığına keçirilməsini nəzərdə tuturdu.
İraq hökuməti sentyabrın 30-nu xarici koalisiya qüvvələrinin ölkədən çıxması üçün “qəti və son tarix” adlandırıb. ABŞ rəsmiləri də çıxarılmanın həmin tarixədək tamamlanacağını təsdiqləyiblər.
Ərbilin əsas narahatlığı hava müdafiəsidir
Bərzaninin ofisi müsahibədən sonra ayrıca açıqlama verərək, “Financial Times”ın təqdimatının onun mövqeyini tam əks etdirmədiyini bildirib.
Kürdüstan Regional Hökumətinin açıqlamasına görə, Bərzaninin əsas iradı ABŞ qüvvələrinin çıxmasının özündən daha çox, Kürdüstan bölgəsinin adekvat hava hücumundan müdafiə sistemi olmadan buraxılmasıdır.
ABŞ hərbi rəsmisinin “Associated Press”ə açıqlamasına görə, qoşunlarla yanaşı ABŞ-a məxsus hava hücumundan müdafiə sistemləri də İraqdan çıxarılacaq. Bağdad isə Cənubi Koreya, Türkiyə və ABŞ-dan yeni hava müdafiə sistemlərinin alınması üzərində işlədiyini və onların Kürdüstan bölgəsi də daxil olmaqla ölkənin hava məkanının müdafiəsinə xidmət edəcəyini bildirir.
ABŞ qoşunlarının çıxması Vaşinqtonla Ərbil arasında bütün hərbi əlaqələrin dayandırılması demək deyil. Kürdüstan rəsmiləri təlim, hərbi məsləhət, logistika və Peşmərgə qüvvələrinin imkanlarının artırılması sahəsində əməkdaşlığın başqa mexanizmlərlə davam etdirilməsinin nəzərdə tutulduğunu bildiriblər.
