Yaponiyada bəzi şirkətlər əsas vəzifələrdən kənarlaşdırılmış yaşlı əməkdaşlarını işdən çıxarmaq əvəzinə ştatda saxlayır və onlara əvvəlki kimi maaş ödəməyə davam edir. Ölkədə uzun tarixə malik bu fenomen “madogiwazoku” – “pəncərə tayfası” kimi tanınır.
MSNews.az xəbər verir ki, “Fortune” nəşrinin yazdığına görə, söhbət əsasən 50 yaşlarının sonu və 60 yaşlarında olan, uzun müddət eyni şirkətdə çalışmış əməkdaşlardan gedir. Onlar rəhbərlik və mühüm layihələrdən uzaqlaşdırılır, əvəzində elektron məktublara cavab vermək, sənədləri çeşidləmək və digər kiçik inzibati tapşırıqları yerinə yetirməklə iş gününü keçirirlər.
“Madogiwazoku” ifadəsi hərfi mənada “pəncərə kənarındakı qrup” deməkdir. Adlandırma ciddi iş yükü olmayan əməkdaşların ənənəvi ofislərdə əsas idarəetmə sahəsindən uzaqda, pəncərə tərəfdə yerləşdirilməsi təcrübəsindən yaranıb. Bu praktika yeni deyil və Yaponiyanın korporativ həyatında onilliklərdir mövcuddur.
Fenomen Yaponiyanın “shūshin koyō” adlanan uzunmüddətli və ya ömürlük məşğulluq modeli, eləcə də iş stajına əsaslanan əməkhaqqı sistemi ilə əlaqələndirilir. Bu modeldə əməkdaşların uzun illər, bəzən pensiyaya qədər eyni şirkətdə işləməsi ənənəvi olaraq geniş yayılıb. Nəticədə bəzi şirkətlər artıq əvvəlki qədər ehtiyac duyulmayan əməkdaşları birbaşa işdən çıxarmaq əvəzinə daha az məsuliyyətli vəzifələrə keçiriblər.
Fenomenin miqyasına dair dəqiq ümummilli statistika yoxdur. Bununla belə, “Fortune”nin istinad etdiyi “Shikigaku” konsaltinq şirkətinin iri müəssisələrdə çalışan 20-39 yaşlı 300 nəfər arasında keçirdiyi kiçik sorğuda respondentlərin 49,2 faizi işlədikləri şirkətdə faktiki olaraq az işləyən yaşlı əməkdaşın olduğunu bildirib. Sorğunun məhdud seçmə qrupu səbəbindən bu nəticə bütün Yaponiya şirkətlərinə şamil edilə bilməz.
Eyni sorğuda respondentlərin təxminən 90 faizi belə əməkdaşların iş mühitinə mənfi təsir göstərdiyini düşünüb. Əsas səbəblər kimi digər əməkdaşların motivasiyasının azalması, iş yükünün bölüşdürülməsində problemlər və əlavə əmək xərcləri göstərilib.
