Rusiyanın Afrikadakı ən güclü siyasi və hərbi dayaqlarından biri hesab olunan Mərkəzi Afrika Respublikasında rus dili rəsmi olaraq orta məktəb proqramına daxil edilib.
MSNews.az xəbər verir ki, qərar sentyabrın 30-da Banqidə keçirilən Rusiya–Mərkəzi Afrika Respublikası hökumətlərarası komissiyasının ilk iclası çərçivəsində qəbul olunub. Ardınca ölkənin təhsil naziri Aurélien-Simplice Kongbélet-Zingas rus dilinin orta təhsil müəssisələrinin proqramına daxil edilməsini nəzərdə tutan sərəncam imzalayıb.
Rus dili ölkədə tamamilə yeni deyil. 2024-cü ildən Banqidə fəaliyyət göstərən “Russian House” ilə əlaqəli müəllimlər məktəblərdə rus dili dərsləri keçirirlər. Son tədris ilində paytaxtda təxminən 1100 şagirdin məktəb daxilində rus dili öyrənməyə başladığı bildirilir.
Qərar Moskva ilə Banqi arasında son illərdə sürətlə dərinləşən münasibətlər fonunda qəbul olunub. Rusiya 2018-ci ildə Mərkəzi Afrika Respublikasına silah və hərbi təlimatçılar göndərməyə başlayıb. Həmin dövrdə Moskva beş hərbi və 170 mülki “təlimatçının” ölkəyə yerləşdirildiyini açıqlamışdı. “The Washington Post” sonradan onların arasında Rusiyanın “Vaqner” özəl hərbi şirkəti ilə əlaqəli şəxslərin olduğunu yazıb.
“Vaqner” sonrakı illərdə ölkədə Rusiyanın əsas hərbi dayaqlarından birinə çevrilib. “The Washington Post” 2023-cü ildə Mərkəzi Afrika Respublikasını qruplaşmanın Afrikadakı ən böyük bazası kimi təsvir edib və ölkədə 1000-dən çox rusiyalı döyüşçünün fəaliyyət göstərdiyini yazıb. Qruplaşma Prezident Faustin-Archange Touaderanın təhlükəsizliyində, hökumət qüvvələrinin təlimində və silahlı qruplaşmalara qarşı əməliyyatlarda mühüm rol oynayıb.
Bununla yanaşı, “Vaqner” döyüşçüləri və onlarla əlaqəli qüvvələr dəfələrlə ciddi insan hüquqları pozuntularında ittiham olunublar. BMT ekspertləri rusiyalı hərbi təlimatçılar və Mərkəzi Afrika ordusunun bəzi əməliyyatları zamanı talan, həddindən artıq güc tətbiqi, işgəncə və mülki şəxslərin qanunsuz öldürülməsi barədə məlumatlar yayıblar. Rusiya bu ittihamların bir qismini rədd edib.
“Vaqner”in fəaliyyəti yalnız hərbi sahə ilə məhdudlaşmayıb. “The Washington Post” qruplaşmanın ölkədə radio və digər media layihələri vasitəsilə Rusiyayönlü təbliğat apardığını, hökumətdə məsləhətçilər yerləşdirdiyini və təhlükəsizlik strukturlarında təsir qazandığını bildirib.
Qruplaşma ilə əlaqəli strukturlar eyni zamanda Mərkəzi Afrika Respublikasının zəngin təbii ehtiyatlarına çıxış əldə ediblər. “The Washington Post” “Vaqner”lə əlaqəli şirkətlərin qızıl və almaz sektorunda fəaliyyət göstərdiyini, o cümlədən Ndassima qızıl yatağı ilə bağlı geniş iqtisadi maraqlara malik olduğunu yazıb.
Rus dilinin məktəb proqramına daxil edilməsi Moskvanın MAR-dakı təsirinin artıq təkcə hərbi və iqtisadi deyil, təhsil və mədəniyyət sahələrində də genişləndiyini göstərir. Rusiya hər il Mərkəzi Afrika Respublikasından olan tələbələr üçün dövlət hesabına universitet təhsili kvotaları da ayırır.
