NATO daxilində Fransada 2027-ci ildə keçiriləcək prezident seçkilərinin nəticəsinin Alyansın gələcəyinə ciddi təsir göstərə biləcəyindən narahatlıq artır.
MSNews.az xəbər verir ki, “Politico” NATO diplomatları və hərbi ekspertlərə istinadən Fransada Alyansa skeptik yanaşan siyasi qüvvələrin yüksək dəstəyə malik olmasının Brüsseldə diqqətlə izlənildiyini yazır. Nəşrə danışan NATO diplomatlarından biri seçkilərlə bağlı narahatlığını ifadə edərək Fransanın Alyansdan uzaqlaşmasının “dəhşətli” nəticələr yarada biləcəyini bildirib.
Milli Birliyin lideri Marin Le Pen may ayında prezident seçiləcəyi təqdirdə Fransanı NATO-nun inteqrasiya olunmuş hərbi komandanlığından çıxaracağını bir daha bəyan edib. Bununla belə, Le Pen Fransanın NATO üzvlüyünü tam dayandırmağı deyil, yalnız vahid komandanlıq strukturundan çıxmağı nəzərdə tutur. “Reuters” onun bu mövqeyinin Fransa xarici işlər naziri Jan-Noel Barro tərəfindən “məsuliyyətsiz” adlandırıldığını yazıb.
Solçu “Əyilməz Fransa” hərəkatının lideri Jan-Lük Melanşon isə daha sərt mövqe tutur və Fransanın NATO-dan tamamilə çıxmasını müdafiə edir. O, may ayında “LCI”-yə prezident seçiləcəyi halda Fransanın NATO üzvü olmayacağını bildirib.
“Politico”nun əldə etdiyi NATO sorğusuna əsasən, fransalı respondentlərin 54 faizi mümkün referendumda ölkələrinin Alyansda qalmasına səs verəcəyini bildirib. Bu, NATO-nun 32 üzvü arasında ikinci ən aşağı göstəricidir. Nəşr qeyd edir ki, sərt NATO-skeptik mövqelərə malik namizədlərin ümumi elektoral dəstəyi təxminən seçicilərin yarısına çatır.
Fransanın NATO hərbi strukturlarından uzaqlaşması Alyans üçün ciddi praktiki nəticələr yarada bilər. Fransa Avropa İttifaqının yeganə nüvə silahına malik dövlətidir, nüvə enerjili aviadaşıyıcıya, böyük hərbi-dəniz qüvvələrinə və hərbi kəşfiyyat peyklərinə sahibdir. Paris hazırda Rumıniyada təxminən 1200 hərbçidən ibarət NATO döyüş qrupuna da rəhbərlik edir. “Politico”nun məlumatına görə, Fransa NATO-nun illik əməliyyat büdcəsinin təxminən 10 faizini təmin edir.
NATO-nun rəsmi maliyyələşdirmə məlumatlarında da Fransanın Alyansın ortaq maliyyələşdirilən büdcə və proqramlarındakı payı təxminən 10 faiz səviyyəsində göstərilib.
Məsələ ABŞ-nin Avropadakı hərbi rolunun gələcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyin davam etdiyi bir vaxtda daha həssas hesab olunur. “Politico”nun danışdığı ekspertlərə görə, Vaşinqton Avropadakı iştirakını azaldarsa, Fransa kimi əsas hərbi gücün NATO strukturlarından uzaqlaşması Alyans daxilindəki yük bölgüsünü ciddi şəkildə dəyişə bilər.
Fransa daha əvvəl də NATO-nun hərbi komandanlığından kənarda olub. Prezident Şarl de Qoll 1966-cı ildə ölkəni inteqrasiya olunmuş hərbi strukturdan çıxarıb, Paris isə 2009-cu ildə Nikola Sarkozinin prezidentliyi dövründə bu struktura tam qayıdıb.
Marin Le Penin 2027-ci il seçkilərində iştirakına mane olan hüquqi məhdudiyyət isə artıq aradan qalxıb. Paris Apellyasiya Məhkəməsi iyulda onun Avropa Parlamenti vəsaitlərinin mənimsənilməsi işi üzrə məhkumluğunu qüvvədə saxlasa da, seçkilərdə iştirak qadağasının müddətini azaldıb. Nəticədə Le Pen yenidən prezidentliyə namizəd olmaq hüququ əldə edib və seçkidə iştirak edəcəyini açıqlayıb.
Fransa Daxili İşlər Nazirliyinin rəsmi təqviminə əsasən, prezident seçkilərinin birinci turu 18 aprel 2027-ci ildə, ikinci turu isə 2 mayda keçiriləcək.
