İran ABŞ ilə hərbi qarşıdurmanın yenidən genişlənəcəyi təqdirdə cavab zərbələrinin coğrafiyasını Yaxın Şərqdən kənara çıxararaq Avropadakı ABŞ hərbi obyektlərini hədəfə almaq variantını nəzərdən keçirir.
MSNews.az xəbər verir ki, “Financial Times” İran hakimiyyətinə yaxın iki mənbəyə istinadən Tehranın Cənub-Şərqi Avropadakı ABŞ hərbi aktivlərinə mümkün hücumları qiymətləndirdiyini yazıb. Potensial hədəflər sırasında ABŞ yanacaqdolduran təyyarələrinin yerləşdirilməsi üçün istifadə olunan Bolqarıstandakı Bezmer aviabazası, həmçinin Kiprdəki hərbi infrastruktur göstərilir. Bununla belə, söhbət qəbul edilmiş hücum qərarından deyil, mümkün eskalasiya zamanı nəzərdən keçirilən ssenarilərdən gedir.
Bolqarıstan parlamenti iyulun 22-də Bezmer bazasında oktyabrın 1-dək 8-dək ABŞ KC-135 yanacaqdolduran təyyarəsi və 250-dək amerikalı hərbçinin yerləşdirilməsinə icazə verib. “BTA” bildirir ki, “Financial Times”ın materialından sonra bazanın mühafizəsi gücləndirilib. Bununla yanaşı, Bolqarıstanın müdafiə naziri Dimitar Stoyanov mövcud kəşfiyyat məlumatlarının ölkənin milli təhlükəsizliyinə birbaşa təhlükə göstərmədiyini açıqlayıb.
Kipr hökumətindəki mənbələr isə “Cyprus Mail”a bildiriblər ki, Nikosiya Tehranla əlaqə saxlayır və İranın hədəfi hesab edilmir. Böyük Britaniya Müdafiə Nazirliyi adadakı RAF Akrotiri bazasının çoxsəviyyəli təhlükəsizlik sistemi ilə qorunduğunu vurğulayıb. Akrotiri Kipr Respublikasının deyil, Britaniyanın suveren hərbi bazasıdır.
“Financial Times”ın mənbələrinə görə, mümkün cavab variantları yalnız hərbi bazalarla məhdudlaşmır. İran qüvvələri eskalasiya halında Hörmüz boğazından keçən sualtı fiber-optik kabellərin vurulması ssenarisini də qiymətləndirib. Belə bir hücum regionun telekommunikasiya infrastrukturuna və beynəlxalq məlumat axınlarına təsir göstərə bilər.
İranın uzaqməsafəli zərbə imkanları artıq real döyüş şəraitində də sınaqdan keçirilib. “Reuters”in məlumatına görə, iyulda İran raketinin İordaniyadakı Müvəffəq Salti aviabazasında yerləşən kazarmaya düşməsi nəticəsində üç ABŞ hərbçisi həlak olub. İran hakimiyyətinə yaxın mənbələr bu hücumu Tehranın indiyədək həyata keçirdiyi ən dəqiq uzaqməsafəli zərbələrdən biri kimi qiymətləndiriblər.
NATO da cari münaqişə zamanı İran raketlərinin Türkiyə istiqamətində uçması ilə bir neçə dəfə üzləşib. Türkiyə Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, martın 30-da dördüncü belə ballistik sursat NATO-nun hava və raketdən müdafiə vasitələri tərəfindən zərərsizləşdirilib. NATO-nun baş katibi Mark Rutte apreldə İran raketlərinin Türkiyə istiqamətində dörd ayrı halda ələ keçirildiyini təsdiqləyib.
Bununla belə, mütəxəssislər İranın Avropadakı uzaq hədəflərə zərbə imkanlarını real, lakin məhdud qiymətləndirirlər. Daha uzun məsafədə raketlərin dəqiqliyi azalır, daha uzaq mənzil əldə etmək üçün isə döyüş başlığının çəkisinin azaldılması tələb oluna bilər.
Tehranın mümkün hərbi eskalasiya ssenarilərini müzakirə etməsi Vaşinqtonun iqtisadi təzyiqi kəskin artırdığı vaxta təsadüf edir. ABŞ maliyyə naziri Skott Bessent avqustun 20-də İrana qarşı “tarixdəki ən sərt sanksiyaların” tətbiq ediləcəyini açıqlayıb. “Reuters” bu addımın Tehran üzərində maksimum iqtisadi təzyiq yaratmaq məqsədi daşıdığını bildirir.
