ABŞ-nin “SpaceX” şirkəti Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin istifadə etdiyi “Starlink” peyk rabitəsi sisteminin hərəkət zamanı fəaliyyətinə yeni məhdudiyyətlər tətbiq edib. Ukraynalı hərbi mütəxəssislərin sözlərinə görə, rabitənin kəsilməsi bir sıra hərbi tapşırıqların pozulmasına səbəb olub. Əvvəlcə saatda 160 kilometr olaraq müəyyənləşdirilən sürət həddinin daha sonra 60–70 kilometrə qədər azaldıldığı bildirilir.
MSNews.az xəbər verir ki, bu barədə Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin müdafiə texnologiyaları üzrə müşaviri Serhiy Beskrestnov və ukraynalı hərbi könüllü Serhiy Sternenko məlumat yayıblar.
Məsələni “Reuters”, “The Guardian” və digər beynəlxalq media qurumları da işıqlandırıb.
Oktyabrın 14-nə keçən gecə “SpaceX” hərbi məqsədlər üçün nəzərdə tutulan “Starshield” xidmətinin hərəkət zamanı istifadəsinə məhdudiyyət qoyub.
Serhiy Beskrestnovun sözlərinə görə, əvvəlcə peyk rabitəsinin saatda 160 kilometrdən yüksək sürətlə hərəkət edən terminallarda işləməsi məhdudlaşdırılıb.
“Müdafiə qüvvələrimiz bu məhdudiyyət barədə əvvəlcədən xəbərdar edilməyib. Nəticədə bir neçə hərbi tapşırıq pozulub”, – deyə müşavir bildirib.
Daha sonra Serhiy Sternenko yeni məlumat yayaraq məhdudiyyətlərin sərtləşdirildiyini açıqlayıb.
Onun sözlərinə görə, bəzi hərbi bölmələrdən daxil olan məlumatlarda rabitənin artıq saatda 60–70 kilometr sürətlə hərəkət zamanı kəsilməyə başladığı bildirilir.
Bu barədə Ukraynanın “Dev.ua” nəşri də məlumat yayıb.
Burada söhbət internetin məlumat ötürmə sürətindən deyil, “Starlink” terminalını daşıyan nəqliyyat vasitəsinin və ya pilotsuz aparatın hərəkət sürətindən gedir.
Məhdudiyyətlər xüsusilə yüksək sürətlə hərəkət edən pilotsuz uçuş aparatlarının idarə olunması və cəbhə xəttində rabitənin fasiləsiz saxlanılması baxımından problemlər yaradıb.
Ukrayna ordusunun 7-ci Çevik Reaksiya Korpusundan olan mənbə rabitə problemlərinin mövcudluğunu təsdiqləyib.
Məlumata görə, bəzi hallarda bağlantının 10–20 saniyəlik kəsilməsi dronların idarə edilməsini çətinləşdirir və planlaşdırılmış əməliyyatların dayandırılmasına gətirib çıxarır.
Ukrayna tərəfi bir neçə hərbi tapşırığın baş tutmadığını bildirsə də, üç istiqamətdə hücumun uğursuz olması və konkret sayda hərbi itki verilməsi barədə təqdim olunan məlumatları müstəqil təsdiqləmək mümkün olmayıb.
Serhiy Beskrestnovun açıqlamalarına əsasən, “Starlink” yalnız uzaqmənzilli hücumlar və hərbi logistika üçün deyil, həm də Rusiyanın pilotsuz uçuş aparatlarının qarşısının alınması üçün istifadə olunan bəzi sistemlərdə mühüm rol oynayır.
Məhdudiyyətlərin reaktiv mühərrikli “Şahed” tipli dronların ələ keçirilməsi imkanlarını zəiflədə biləcəyi barədə də narahatlıq ifadə olunub.
Bu riskin real miqyası, hansı müdafiə sistemlərinin təsirləndiyi və onların fəaliyyətinin nə dərəcədə zəiflədiyi barədə müstəqil qiymətləndirmə açıqlanmayıb.
Məhdudiyyətlərin ABŞ Prezidenti Donald Trampın tələbi ilə tətbiq edildiyi barədə iddialar səsləndirilsə də, bunu təsdiqləyən dəlil yoxdur.
Serhiy Sternenko qərarın Vaşinqtonun istəyi ilə verilmiş ola biləcəyini irəli sürüb. Beskrestnov isə hadisənin mövcud siyasi vəziyyətlə əlaqəli olduğunu düşündüyünü bildirib.
Lakin “Euronews” qeyd edir ki, Ağ Evin belə bir göstəriş verdiyini təsdiqləyən müstəqil sübut mövcud deyil.
Məhdudiyyətlər ABŞ administrasiyasının Ukraynadan Rusiyanın neft infrastrukturuna zərbələri dayandırmasını tələb etdiyi bir dövrə təsadüf edir. Bununla belə, iki hadisə arasında birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsi müəyyən edilməyib.
Polşanın xarici işlər naziri Radoslav Sikorski də “Starlink”lə bağlı məhdudiyyətləri tənqid edənlər sırasındadır.
Polşa Ukraynaya təqdim olunan peyk rabitəsi xidmətlərinin mühüm maliyyələşdiricilərindən biridir. Sikorski daha əvvəl bildirmişdi ki, ölkəsi “Starlink” xidmətlərinə hər il on milyonlarla dollar vəsait xərcləyir.
Sikorskinin təqdim olunan son sitatının tam mətnini ilkin mənbədən ayrıca təsdiqləmək mümkün olmasa da, Polşa xarici işlər nazirinin “Starlink”in istifadəsinə dair məhdudiyyətlərə etirazı beynəlxalq mediada da işıqlandırılıb.
