Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsinin başlanmasından bəri Şimali Qafqaz Federal Dairəsindən azı 4,8 min hərbçi və döyüşçünün ölümü açıq rəsmi mənbələrlə təsdiqlənib. Cənub Federal Dairəsi də nəzərə alındıqda Rusiyanın cənub bölgələri üzrə təsdiqlənmiş ölüm sayı 9,6 mini keçir.
MSNews.az xəbər verir ki, “Kavkazski Uzel” avqustun 29-na olan hesablamasında Şimali Qafqaz Federal Dairəsindən 4798 nəfərin öldüyünü müəyyən edib. Siyahı Rusiya regionlarının və bələdiyyələrinin rəsmi açıqlamaları, güc strukturlarının məlumatları, dövlət mükafatlarının ailələrə təqdim edilməsi və digər açıq mənbələr əsasında hazırlanır. Buna görə bu rəqəm Rusiya Müdafiə Nazirliyinin açıqladığı ümumi rəsmi statistika deyil, ayrı-ayrı rəsmi məlumatların toplanması nəticəsində əldə olunan minimum göstəricidir.
Avqustun 29-na olan bölgü üzrə ən böyük itki Dağıstanda — 2086 nəfər qeydə alınıb. Stavropol diyarından 973, Şimali Osetiyadan 591, Kabardin-Balkardan 469, Çeçenistandan 265, İnquşetiyadan 210, Qaraçay-Çərkəzdən isə 204 döyüşçünün ölümü təsdiqlənmişdi.
Lakin bu göstəricilər artıq bir qədər artıb. “Kavkazski Uzel” avqustun 31-də Dağıstandan təsdiqlənmiş ölü sayının 2090-a, Kabardin-Balkardan isə 470-ə çatdığını bildirib. Digər bölgələrin son açıqlanan göstəriciləri dəyişməz götürüldükdə, Şimali Qafqaz Federal Dairəsi üzrə minimum rəqəm artıq 4803 nəfərə yüksəlir.
Cənub Federal Dairəsində isə avqustun 29-na 4852 ölüm rəsmən açıqlanmış məlumatlarla təsdiqlənib. Ən böyük göstərici Volqoqrad vilayətindədir — 1830 nəfər. Rostov vilayətindən 982, Krasnodar diyarından 885, Həştərxan vilayətindən 759, Kalmıkiyadan 255, Adıgeydən isə 141 nəfərin öldüyü müəyyənləşdirilib.
Beləliklə, həmin tarixdə Şimali Qafqaz və Cənub Federal dairələri üzrə ümumi göstərici 9650 nəfər idi. Sonradan Dağıstan və Kabardin-Balkarla bağlı açıqlanan yeni ölümlər nəzərə alındıqda bu minimum artıq ən azı 9655 nəfərə çatır. Rəqəm yeni məlumatlar açıqlandıqca artmağa davam edə bilər.
Xüsusilə Çeçenistan üzrə 265 nəfərlik göstəricinin real itkini tam əks etdirməməsi ehtimalı yüksəkdir. “Kavkazski Uzel” xatırladır ki, Ramzan Kadırov hələ 2023-cü ildə region rəhbərlərini ölən hərbçilərin sayı barədə məlumatları açıqlamamağa çağırmışdı. Bu səbəbdən Şimali Qafqaz üzrə mövcud siyahı yalnız ictimaiyyətə çıxmış və təsdiqlənə bilmiş halları əhatə edir.
Bu məhdudiyyət ümumilikdə Rusiya üzrə də keçərlidir. “Mediazona” və “BBC Russian” avqustun 28-dək 242 mindən çox rusiyalı hərbçinin adını açıq mənbələr vasitəsilə müəyyənləşdirib. Layihə özü də siyahının tam olmadığını vurğulayır: bütün ölümlər barədə nekroloq, ailə paylaşımı və ya rəsmi məlumat dərc edilmir.
Bu səbəbdən “9650 nəfər rəsmən həlak olub” ifadəsini Rusiya dövlətinin açıqladığı yekun rəsmi itki statistikası kimi təqdim etmək düzgün deyil. Daha dəqiq formulasiya budur: bu şəxslərin ölümləri Rusiya regional və yerli hakimiyyət orqanlarının, güc strukturlarının və digər yoxlanıla bilən açıq mənbələrin məlumatları əsasında təsdiqlənib.
