Estoniya-Rusiya sərhədində insident qeydə alınıb.
Estoniyanın Ida-Viru vilayətində, Narva çayı boyunca yerləşən Vasknarva xarici bəndi yaxınlığında üç Rusiya sərhəd mühafizəçisi icazəsiz şəkildə Estoniya ərazisinə daxil olub. Hadisə Estoniya tərəfini sərhəd nəzarətini gücləndirməyə vadar edib.
Estoniya Daxili İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, 17 dekabr səhər saat 10:00 radələrində Estoniya Polisi və Sərhəd Mühafizəsi İdarəsinin (PPA) müşahidə sistemləri Narva çayı üzərində Rusiyaya məxsus hoverkraft tipli nəqliyyat vasitəsini qeydə alıb.
Məlumata əsasən, nəqliyyat vasitəsi Peipus gölünə giriş hissəsində, həm Estoniya, həm də Rusiya ərazilərinə uzanan xarici bənddə dayanıb. Üç rusiyalı sərhədçi hoverkraftdan enərək bənd üzərində hərəkət edib və faktiki olaraq Rusiya ərazisindən Estoniya tərəfinə keçib. Daha sonra onlar yenidən Rusiya tərəfinə qayıdaraq nəqliyyat vasitəsinə minib ərazini tərk ediblər. Hadisənin bütün mərhələləri PPA tərəfindən yayımlanan video ilə sənədləşdirilib.
PPA-nın şərq bölgəsi üzrə rəhbəri Eerik Purgel hadisədən dərhal sonra bir neçə Estoniya sərhəd patrulunun əraziyə cəlb edildiyini təsdiqləyib. Onun sözlərinə görə, insident müşahidə sistemləri vasitəsilə qeydə alınıb, bənd ərazisində ilkin baxış keçirilib və izahat almaq üçün Rusiya Federasiyasının sərhəd nümayəndəsi ilə rəsmi əlaqə yaradılıb.
Təhlükəsizlik tədbiri olaraq Estoniya sərhədçiləri sərhəd xətti boyunca patrul fəaliyyətini gücləndirib. Yaxın günlərdə iki ölkənin sərhəd qurumları nümayəndələri arasında görüşün keçirilməsi planlaşdırılır. Eyni zamanda, Estoniya Xarici İşlər Nazirliyi Rusiyanın Tallindəki səfirliyinin müvəqqəti işlər vəkilini izahat üçün çağıracaq.
Estoniyanın daxili işlər naziri İqor Taro ictimai yayımçı ETV-nin “Aktuaalne kaamera” axşam buraxılışına açıqlamasında bildirib ki, Tallin hadisənin səbəblərini aydın şəkildə izah edə bilmir:
“Birbaşa təhlükəsizlik təhdidi müşahidə olunmadı, lakin Polis və Sərhəd Mühafizəsi qüvvələrinin mövcudluğu əhəmiyyətli dərəcədə artırılıb.”
Nazir vurğulayıb ki, insident uzun müddətdir qüvvədə olan ikitərəfli razılaşmalarla tənzimlənən ərazidə baş verib. Bu razılaşmalara əsasən, Rusiyaya məxsus gəmilər Narva çayı vasitəsilə Peipus gölünə çıxmaq üçün əvvəlcədən Estoniya hakimiyyətindən icazə almalıdır. “İndiyə qədər bizə hər zaman öncədən məlumat verilirdi. Bu dəfə isə belə olmayıb,” – deyə Taro əlavə edib.
Vasknarva bölgəsindəki sərhəd rejimi sovet dövrünə gedib çıxan razılaşmaya əsaslanır. Həmin dövrdə Estoniya SSR ilə Rusiya SFSR arasındakı sərhəd daxili inzibati xətt hesab olunurdu. Estoniya müstəqillik əldə etdikdən sonra bu xətt beynəlxalq sərhədə çevrildi. Sərhəd Narva çayının şərq sahili boyunca keçdiyindən, Peipus gölünə getmək istəyən Rusiya gəmiləri Estoniya sularından keçməli olur və bu səbəbdən əvvəlcədən icazə almaq öhdəliyi daşıyır.
Purgelin sözlərinə görə, bu marşrut üzrə hərəkət az və nizamlıdır: gündə orta hesabla bir gəmi, əsasən balıqçı təknələri, Estoniya sərhəd mühafizəçiləri ilə dəniz radiosu vasitəsilə əlaqə saxlayır. İndiyədək əvvəlcədən bildirilməmiş hərbi mövcudluqla bağlı insident qeydə alınmayıb.
Hadisə Estoniya–Rusiya sərhədində son dövrlər artan gərginlik fonunda baş verib. 2024-cü ilin mayında Rusiya sərhədçiləri Narva çayındakı onlarla sərhəd şamandırasını götürmüşdü. 2025-ci ilin sentyabrında isə üç Rusiya hərbi təyyarəsi 12 dəqiqə ərzində Estoniyanın hava məkanını pozmuşdu. Bir ay sonra Estoniyanın cənubunda, razılaşmaya əsasən estoniyalıların keçidinə icazə verilən Rusiyaya məxsus Saatse Boot ərazisində silahlı və uniformada Rusiya hərbçiləri müşahidə edilmişdi. Bu hadisələrdən sonra Tallin sözügedən ərazidən yan keçmək üçün alternativ yolların inşasına başlayıb.
