Böyük Britaniya, İtaliya, İsveçrə və İndoneziya Livanda “Hizbullah”ın tərksilahının yoxlanılması üçün yaradılması planlaşdırılan beynəlxalq mexanizmə potensial iştirakçılar kimi nəzərdən keçirilir. Lakin mexanizmin tərkibi və səlahiyyətləri ilə bağlı yekun razılaşma hələ əldə olunmayıb.
MSNews.az xəbər verir ki, “Reuters” məsələdən məlumatlı üç mənbəyə istinadən həmin ölkələrin mexanizmin fəaliyyət çərçivəsinin müəyyənləşdirilməsinə kömək edə, müşahidəçi və ya hərbi personal göndərə, eləcə də tərksilahın yoxlanılması prosesində iştirak edə biləcəyini yazıb. Məsələ ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə Romada keçirilən İsrail–Livan danışıqlarında müzakirə olunub.
Təklif iyunun 26-da əldə olunan ABŞ vasitəçili çərçivə razılaşmasının icrası ilə bağlıdır. Razılaşma Livan hökumətinin qeyri-dövlət silahlı qruplarının tərksilahını təsdiqləməsi fonunda İsrail qüvvələrinin Cənubi Livandan mərhələli çıxmasını və ərazilərin Livan ordusunun nəzarətinə verilməsini nəzərdə tutur. “Hizbullah” isə İsrail qüvvələri Livan ərazisində qaldığı müddətdə tərksilah edilməsini qəbul etmir.
Bununla belə, Beyrut potensial iştirakçı ölkələrin siyahısının artıq razılaşdırıldığı barədə məlumatı təkzib edib. Livan rəsmisi “Reuters”ə bildirib ki, hökumət belə siyahıya razılıq verməyib və məsələ üzrə ABŞ-la danışıqlar davam edir. ABŞ Dövlət Departamenti də Roma görüşlərində üçüncü tərəfin Livan ordusunun tərksilah və ərazilərin silahlardan təmizlənməsi əməliyyatlarını yoxlaması məsələsinin müzakirə edildiyini təsdiqləsə də, konkret ölkələrin adlarını açıqlamayıb.
Müzakirələrdə əsas fikir ayrılıqlarından biri yoxlamaların əhatə dairəsidir. İsrail Cənubi Livandakı kəndlərin silahlardan təmizləndiyinin təsdiqlənməsini və yoxlamaların şəxsi evləri də əhatə etməsini istəyir. Livan ordusu isə fərdi yaşayış evlərində axtarışların hər bir obyekt üzrə məhkəmə qərarı tələb etdiyini bildirərək bu məsələyə ehtiyatla yanaşır. Xarici hərbçilərin Livanda yerləşdirilməsi üçün də Beyrutun rəsmi dəvəti və tərəflərin razılaşdırdığı hüquqi mandat tələb olunacaq.
İtaliya tərəfi prosesdə fəal rol oynamağa hazır olduğunu göstərib. İtaliya Xarici İşlər Nazirliyi “Hizbullah”ın tərksilahını və xarici qüvvələrin Livandan çıxmasını davamlı həll üçün əsas şərtlərdən biri adlandırıb, Cənubi Livanda gələcəkdə beynəlxalq mövcudluğun vacib olacağını vurğulayıb. Roma həmçinin İsrail və Livan arasında ABŞ vasitəçiliyi ilə aparılan son danışıqlara ev sahibliyi edib.
Beləliklə, Böyük Britaniya, İtaliya, İsveçrə və İndoneziyanın adları mümkün iştirakçılar kimi müzakirə olunsa da, onların Livana hərbçi və ya müşahidəçi göndərməsi barədə hələ yekun qərar yoxdur.
