Yay mövsümündə çiyələk və qaragilə həm dadına, həm də tərkibindəki faydalı bioaktiv maddələrə görə sağlam rasionun diqqətçəkən məhsulları sırasında yer alır.
MSNews.az xəbər verir ki, qidalanma üzrə araşdırmalarda çiyələk və qaragilənin tərkibindəki antosianinlər, ellag turşusu, C vitamini və lifin orqanizmdə iltihab və oksidləşdirici stressin azalması ilə əlaqəli ola biləcəyi bildirilir. Amerika Xərçəng Araşdırmaları İnstitutu qeyd edir ki, heç bir qida təkbaşına xərçəngdən qoruya bilməz, lakin meyvə, tərəvəz, paxlalılar və tam taxıllarla zəngin rasion bir çox xərçəng növünün riskini azaltmağa kömək edə bilər.
Qurumun məlumatına görə, çiyələk C vitamini və polifenol birləşmələri ilə zəngindir və xərçəng riskini azaltmağa yönəlmiş rasionda faydalı rol oynaya bilər. İnstitut qaragilənin də qoruyucu bitki birləşmələri ilə zəngin olduğunu, ürək, beyin və ümumi sağlamlıq üçün faydalı ola biləcəyini bildirir.
Bununla belə, mütəxəssislər bu məlumatların ehtiyatla təqdim edilməli olduğunu vurğulayırlar. Milli Xərçəng İnstitutu qeyd edir ki, laboratoriya və heyvan modellərində bəzi qida komponentlərinin xərçəng əleyhinə təsirləri müşahidə olunsa da, bu nəticələr insanlarda birbaşa müalicə və ya tam qorunma kimi qəbul edilməməlidir. “NIH”-də dərc olunan elmi icmalda giləmeyvələrdə olan antosianinlərin laboratoriya şəraitində hüceyrə miqrasiyası və angiogenez prosesini, yəni şişlərdə yeni damarların yaranmasını ləngidə biləcəyi göstərilir.
Giləmeyvələrin ürək-damar sağlamlığı ilə əlaqəsi də araşdırılıb. “Circulation” jurnalında dərc olunan tədqiqatda çiyələk və qaragilə kimi antosianinlərlə zəngin qidaların daha çox qəbulu gənc və orta yaşlı qadınlarda infarkt riskinin daha aşağı olması ilə əlaqələndirilib. Tədqiqat müəllifləri bunun müşahidə xarakterli nəticə olduğunu və təsiri dəqiqləşdirmək üçün əlavə klinik araşdırmalara ehtiyac olduğunu bildiriblər.
Qaragilə və digər bütöv meyvələrin ikinci tip diabet riski ilə bağlı mümkün faydaları da araşdırılıb. “BMJ”-də yayımlanan tədqiqatda bütöv meyvələrin, xüsusilə qaragilə, üzüm və almanın daha çox qəbulu ikinci tip diabet riskinin aşağı olması ilə əlaqələndirilib. Lakin eyni araşdırmada meyvə şirələrinin bu baxımdan eyni təsir göstərmədiyi qeyd olunub.
Qidalanma mütəxəssisləri çiyələk və qaragiləni şəkərli desertlər və ya şirələr şəklində deyil, təzə və ya dondurulmuş, əlavə şəkərsiz formada qəbul etməyi tövsiyə edirlər. Xroniki xəstəliyi olan, şəkərli diabetdən əziyyət çəkən və ya xüsusi pəhriz saxlayan şəxslərin isə rasion dəyişikliyini həkim və ya dietoloqla məsləhətləşməsi vacibdir.
