II Dünya müharibəsinin ən məşhur şahid mətnlərindən biri sayılan Anna Frankın gündəliyi ilə bağlı illər əvvəl yeni detallar üzə çıxarılıb.
Anna Frank Evinin məlumatına görə, onun qırmızı damalı ilk gündəliyində qəhvəyi kağızla örtülmüş iki səhifənin mətni müasir təsvir emalı texnologiyası vasitəsilə oxuna bilib. Həmin səhifələr Anna tərəfindən 28 sentyabr 1942-ci ildə, ailəsinin Amsterdamdakı gizli sığınacağa köçməsindən təxminən üç ay sonra yazılıb.
Araşdırma Anna Frank Evi, Niderland Tarixi üzrə Huygens İnstitutu və NIOD Müharibə, Holokost və Soyqırımı Araşdırmaları İnstitutu tərəfindən aparılıb. Səhifələr 2016-cı ildə gündəliklərin vəziyyətinin yoxlanılması zamanı fotoşəkillərlə sənədləşdirilib, daha sonra görüntü emalı texnologiyası ilə yazılar oxunaqlı hala gətirilib. Mətnlər 15 may 2018-ci ildə ictimaiyyətə təqdim olunub.
Açıqlanan qeydlərdə Anna Frankın özü tərəfindən “ayıb zarafatlar” kimi xarakterizə etdiyi bir neçə zarafat, həmçinin cinsi tərbiyə, qadın bədəni, kontrasepsiya və fahişəlik barədə yeniyetmə baxışları yer alır. Tədqiqatçılar bu səhifələrin Annanın yazıçı kimi formalaşması, şəxsi maraqları və böyümə dövründəki sualları barədə əlavə təsəvvür yaratdığını bildiriblər.
Anna Frank Evinin icraçı direktoru Ronald Leopold həmin mətnlərin Annanı yalnız Holokost simvolu kimi deyil, həm də düşünən, maraqlanan və yazıçı kimi inkişaf edən yeniyetmə qız kimi daha yaxından tanımağa imkan verdiyini bildirib. Mütəxəssislər də vurğulayırlar ki, bu səhifələr gündəliyin tarixi dəyərini azaltmır, əksinə, onun insaniliyini və şəxsi səmimiyyətini daha aydın göstərir.
Qeyd edək ki, Anna Frank 1929-cu ildə Almaniyada doğulub, nasistlərin hakimiyyətə gəlməsindən sonra ailəsi ilə birlikdə Niderlanda köçüb. 1942-ci ildə ailəsi Amsterdamda gizli sığınacağa çəkilib, 1944-cü ildə isə aşkar edilərək həbs olunub. Anna Frank 1945-ci ildə Bergen-Belsen düşərgəsində vəfat edib. Onun gündəliyi müharibədən sonra atası Otto Frank tərəfindən nəşrə hazırlanıb və dünyanın ən çox oxunan Holokost şahidliklərindən birinə çevrilib.
