Gecə yuxusunun həm az, həm də çox olması orqanizmin bioloji qocalması ilə əlaqələndirilir. “Mirror”un istinad etdiyi yeni araşdırmaya görə, sağlam qocalma baxımından ən optimal yuxu müddəti təxminən 6,4–7,8 saat aralığı hesab olunur.
Araşdırma “Nature” jurnalında dərc edilib və “UK Biobank” məlumatları əsasında aparılıb. Tədqiqatçılar 37–84 yaş arası iştirakçıların yuxu müddətini 23 fərqli bioloji qocalma göstəricisi ilə müqayisə ediblər. Nəticələrə görə, ən aşağı bioloji yaş fərqi — yəni orqanizmin xronoloji yaşa nisbətən daha “gənc” görünməsi — əsasən 6,4–7,8 saatlıq yuxu aralığında müşahidə olunub.
Tədqiqatda “U formalı” əlaqə müəyyən edilib: 6 saatdan az və 8 saatdan çox yuxu daha sürətli bioloji qocalma ilə əlaqəli olub. Kolumbiya Universitetinin izahına görə, bu nəticə yalnız beyinə aid deyil; yuxu müddəti beyin, ürək, metabolizm, immun sistem və digər orqan sistemləri üzrə qocalma göstəriciləri ilə də əlaqə göstərib.
Alimlər bildirirlər ki, xronoloji yaş insanın yaşadığı illəri göstərir, bioloji yaş isə hüceyrə və toxumaların nə dərəcədə aşındığını əks etdirir. Bu göstəriciyə genetika, stress, qidalanma, ətraf mühit, fiziki aktivlik və yuxu kimi faktorlar təsir edir.
Bununla belə, tədqiqatçılar nəticələrin “hər kəs mütləq 6,4–7,8 saat yatmalıdır” kimi qəbul edilməməli olduğunu vurğulayırlar. Araşdırma yuxu müddətinin orqanların qocalmasına təsir etdiyini qəti şəkildə sübut etmir, lakin həm yuxusuzluğun, həm də normadan artıq yuxunun ümumi sağlamlıq problemlərinin göstəricisi ola biləcəyini ortaya qoyur. Kolumbiya Universitetinin məlumatında da qeyd olunur ki, yuxu müddəti təkbaşına orqanları qocaldır demək doğru deyil, amma az və ya çox yuxu bədənin ümumi sağlamlıq vəziyyəti ilə bağlı mühüm siqnal ola bilər.
ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzi — CDC isə böyüklər üçün gündəlik yuxu ehtiyacının yaşa görə dəyişdiyini bildirir: 18–60 yaşlı böyüklər üçün ən azı 7 saat, 61–64 yaş üçün 7–9 saat, 65 yaşdan yuxarı şəxslər üçün isə 7–8 saat yuxu tövsiyə olunur. CDC həmçinin keyfiyyətli yuxunun ürək sağlamlığı, metabolizm, stressin azalması, diqqət və yaddaş üçün vacib olduğunu qeyd edir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, ideal yuxu yalnız saat sayı ilə ölçülmür. Yuxunun keyfiyyəti, gecə tez-tez oyanmamaq, səhər yorğun qalxmamaq, sabit yuxu rejimi və yatmazdan əvvəl elektron cihazlardan uzaq durmaq da sağlam yuxunun əsas şərtləri sayılır.
