Avropa İttifaqına üzv ölkələr Ukrayna ilə bağlı Avropa Sülh Fondunda uzun müddətdir bloklanmış 6,6 milyard avronun istifadəsi şərtləri üzrə siyasi razılığa gəliblər. Aİ-nin xarici siyasət və təhlükəsizlik məsələləri üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas qərarı “Ukrayna üçün yaxşı, Rusiya üçün isə pis xəbər” adlandırıb.
MSNews.az xəbər verir ki, razılaşma sentyabrın 25-də Brüsseldə Aİ-nin Siyasi və Təhlükəsizlik Komitəsinin iclasında əldə olunub. Vəsait Avropa Sülh Fondu (EPF) vasitəsilə hərbi dəstəyin maliyyələşdirilməsi və üzv dövlətlərin Ukraynaya əvvəllər verdiyi hərbi yardım üzrə xərclərinin qismən kompensasiya edilməsində istifadə olunacaq.
Kallasın açıqladığı bölgüyə əsasən, 900 milyon avro Aİ-nin Ukraynaya Hərbi Yardım Missiyasına — EUMAM Ukraine-a, 1 milyard avro yeni hərbi texnika və avadanlığın birgə satın alınmasına yönəldiləcək. Qalan 4,7 milyard avro isə əvvəlki hərbi təchizatlara görə üzv dövlətlərin xərclərinin kompensasiyası üçün istifadə olunacaq.
Kallas bildirib ki, bəzi Aİ ölkələri kompensasiya kimi alacaqları vəsaiti yenidən Ukraynaya hərbi yardım üçün yönəltməyə hazır olduqlarını artıq bəyan ediblər. Lakin 4,7 milyard avronun nə qədər hissəsinin nəticə etibarilə yeni Ukrayna yardımına çevriləcəyi hələ məlum deyil və bu, ayrı-ayrı dövlətlərin qərarından asılı olacaq.
Aİ-nin baş diplomatı Rusiyanın Avropaya qarşı hibrid fəaliyyətinin məqsədinin Ukraynaya dəstəyi azaltmaq olduğunu iddia edib:
“Moskvanın hibrid hücumları Avropanı qorxudaraq Ukraynaya dəstəyi azaltmağa məcbur etməyə çalışır. Avropa isə bunun tam əksini edir”, – Kallas bildirib.
Aİ rəsmiləri son aylarda Rusiyanı üzv dövlətlərə qarşı sabotaj, informasiya manipulyasiyası və digər hibrid fəaliyyətlərdə ittiham edirlər. Moskva isə bu cür ittihamların bir hissəsini rədd edir. Kallas sentyabrın 17-də Avropa Parlamentində də Rusiyanın 2022-ci ildən bəri Avropaya qarşı hibrid fəaliyyətlərinin artdığını bildirmişdi.
6,6 milyard avroluq paket 2023-cü ildən etibarən Macarıstanın vetosu səbəbindən bloklanmışdı. Budapeştin etirazının aradan qalxmasından sonra Aİ ölkələri vəsaitin hansı mexanizmlə istifadə ediləcəyi üzərində danışıqlara başlamışdılar.
Avropa Sülh Fondu Aİ büdcəsindən kənar maliyyələşdirilən mexanizmdir və üzv ölkələrin töhfələri hesabına fəaliyyət göstərir. Rəsmi Aİ məlumatına görə, 2022-ci ildən Ukraynanın hərbi və müdafiə ehtiyacları üçün bu mexanizm vasitəsilə artıq milyardlarla avro səfərbər edilib.
Razılaşmanın növbəti mərhələsi sentyabrın 28-də Brüsseldə keçiriləcək Aİ Xarici İşlər Şurasının müdafiə nazirləri formatındakı toplantısıdır. Rəsmi gündəliyə əsasən, iclasın əsas mövzularından biri Ukraynaya hərbi dəstək olacaq.
