ABŞ İraqda qalan bütün hərbi qüvvələrini 30 sentyabr 2026-cı ilədək ölkədən çıxarmağı planlaşdırır. Bununla Vaşinqtonun İraqdakı hazırkı hərbi missiyası başa çatacaq və İŞİD-lə mübarizədə əsas məsuliyyət İraq təhlükəsizlik qüvvələrinə keçəcək.
MSNews.az xəbər verir ki, “Associated Press” ABŞ və İraq rəsmilərinə istinadən qüvvələrin çıxarılmasının müəyyən edilmiş qrafik üzrə davam etdiyini bildirib. Eyni xəbər “ABC News” tərəfindən də agentlik materialı kimi yayımlanıb.
İraqın Baş naziri Əli əl-Zaidi ABŞ Mərkəzi Komandanlığının — CENTCOM-un rəhbəri admiral Bred Kuperlə görüşdən sonra 30 sentyabrın “sabit və yekun tarix” olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, həmin tarixədək İŞİD-ə qarşı beynəlxalq koalisiyanın İraqdakı hərbi missiyası başa çatmalı və qüvvələrin çıxarılması tamamlanmalıdır. İraq hökuməti oktyabrın 1-dən ölkədə xarici hərbi mövcudluğun qalmayacağını bildirir.
ABŞ rəsmisi də Vaşinqtonun çıxarılmanı sentyabrın 30-dək tamamlamağı gözlədiyini təsdiqləyib. Bununla belə, hazırda İraqda neçə ABŞ hərbçisinin qaldığı və onların sonradan hara yerləşdiriləcəyi açıqlanmayıb. Kürd rəsmilərinin məlumatına görə, Ərbil bölgəsindən ABŞ hərbçilərinin və texnikasının çıxarılmasına artıq başlanılıb.
ABŞ və İraq 2024-cü ildə İŞİD-ə qarşı beynəlxalq koalisiyanın hərbi missiyasının mərhələli şəkildə dayandırılması barədə razılığa gəlmişdilər. ABŞ qüvvələri ötən il İraqın əksər bazalarını tərk etsələr də, Kürdüstan regionunda hərbi mövcudluğunu davam etdirirdi.
ABŞ-nin İraqdakı hazırkı hərbi iştirakını 2003-cü ildən fasiləsiz mövcudluq kimi qiymətləndirmək dəqiq deyil. 2003-cü il müdaxiləsindən sonra ABŞ qüvvələrinin sayı 2007-ci ildə 170 mini keçmişdi. Əsas döyüş qüvvələri 2011-ci ildə ölkədən çıxarıldı, lakin İŞİD-in İraq ərazilərinin böyük hissəsini ələ keçirməsindən sonra Amerika hərbçiləri 2014-cü ildə İraq hökumətinin dəvəti ilə geri qayıtdılar. Sonrakı illərdə təxminən 2500 ABŞ hərbçisi əsasən təlim və İŞİD-ə qarşı əməliyyatlara dəstək funksiyasını yerinə yetirib.
İraq hökuməti eyni zamanda ölkədəki qeyri-dövlət silahlı qrupların tərksilahı üçün də 30 sentyabr tarixini müəyyənləşdirib. Baş nazir xarici qoşunların çıxmasından sonra bu qrupların silah saxlamasına əsas qalmayacağını bildirib. Lakin “Associated Press” İranın dəstəklədiyi bəzi güclü silahlı qrupların tərksilah olunmaq niyyətində olmadığını yazır. Buna görə hökumətin bu prosesi nəzərdə tutulan müddətdə tamamlaya biləcəyi qeyri-müəyyəndir.
ABŞ rəsmisi bildirib ki, bundan sonra İŞİD-ə qarşı mübarizəyə İraq təhlükəsizlik qüvvələri, o cümlədən Kürdüstan regionunun peşmərgə qüvvələri rəhbərlik edəcək. Vaşinqton və Bağdad arasında münasibətlərin isə hərbi missiyadan iqtisadi və ikitərəfli təhlükəsizlik əməkdaşlığına keçməsi nəzərdə tutulur.
