Rusiyada ömrün uzadılması, qocalmanın ləngidilməsi və regenerativ tibbin inkişafı ilə bağlı iri dövlət proqramının həyata keçirildiyi bildirilir.
“The Wall Street Journal”ın məlumatına görə, Rusiya “Yeni sağlamlıq qoruma texnologiyaları” adlı dövlət təşəbbüsü çərçivəsində qocalma ilə mübarizə, gen terapiyası, toxumaların 3D çapı və transplantologiya sahələrinə milyardlarla dollar yönəldir. Nəşr layihənin ümumi həcmini təxminən 26 milyard dollar kimi qiymətləndirir.
Rusiyanın rəsmi milli layihələr portalında da “Yeni sağlamlıq qoruma texnologiyaları” layihəsi mövcuddur. Rəsmi məlumata görə, layihənin məqsədi ölkənin tibbi tədqiqatlar, innovativ dərmanlar, yeni nəsil tibbi cihazlar, regenerativ və preventiv tibb sahələrində texnoloji müstəqilliyini artırmaqdır.
Məlumata əsasən, proqram çərçivəsində genetik müalicə metodları, canlı toxumaların bioprintinqi, yəni 3D çapı, həmçinin genetik modifikasiya olunmuş donuzların orqanizmində insan orqanlarına uyğun toxumaların yetişdirilməsi kimi istiqamətlər araşdırılır. Rusiya alimləri insan qığırdaq toxuması və siçan qalxanabənzər vəzinin bioprintinqi üzrə nəticələr əldə etdiklərini bildirirlər. Onlar 2030-cu ilə qədər insan orqanlarının əvəzlənməsi üçün daha geniş texnologiyaların istifadəyə hazır ola biləcəyini iddia edirlər.
“The Insider” “The Wall Street Journal”a istinadən yazır ki, layihə Vladimir Putinin yaxın çevrəsindəki şəxslərlə də əlaqələndirilir. Nəşrin məlumatına görə, proqramda Putinin qızı, endokrinoloq Mariya Vorontsova və Kurçatov İnstitutunun rəhbəri Mixail Kovalçukun xüsusi rolu var. Kovalçuk uzun müddətdir insan orqanizminin “təmir edilə bilən sistem” kimi yenidən qurulması ideyasını müdafiə edir.
Mənbələr bildirir ki, Putin uzun müddətdir qocalmanın ləngidilməsi və ömrün uzadılması texnologiyalarına maraq göstərir. “The Insider”in yazdığına görə, Avstriyanın keçmiş kansleri Sebastian Kurts 2018-ci ildə Putinin ona -112°C temperaturadək enən krioterapiya kamerasının faydalarından danışdığını xatırladıb.
Bununla belə, proqramın elmi nəticələri ilə bağlı suallar qalır. Müstəqil ekspertlər Rusiyada bu sahədə elan edilən uğurların beynəlxalq elmi jurnallarda kifayət qədər təsdiqlənmədiyini bildirirlər. Onların fikrincə, bəzi alimlər dövlət maliyyəsi əldə etmək üçün Kremlə həddindən artıq optimist vədlər verə bilərlər.
Rusiya tərəfi isə layihəni yalnız qocalma ilə mübarizə yox, həm də səhiyyə sistemində texnoloji suverenlik proqramı kimi təqdim edir. Rəsmi sənədlərdə regenerativ tibb, preventiv yanaşmalar, yeni dərman platformaları, tibbi cihazların yerli istehsalı və aktiv uzunömürlülük əsas istiqamətlər kimi göstərilir.
Beləliklə, Rusiyada qocalmanın ləngidilməsi və insan ömrünün uzadılması artıq yalnız elmi tədqiqat mövzusu deyil, dövlət prioritetlərindən biri kimi təqdim olunur. Lakin layihənin real tibbi nəticələr verib-verməyəcəyi, xüsusilə 2030-cu ilə qədər insan orqanlarının əvəzlənməsi kimi iddiaların nə dərəcədə mümkün olacağı hələlik açıq sual olaraq qalır.
