Rusiyanın ən böyük texnologiya şirkətlərindən biri olan “Yandeks” pilotsuz uçuş aparatlarının data-mərkəzlərinə endirdiyi zərbələr nəticəsində üç əsas superkompüterini itirmək təhlükəsi ilə üzləşib. Zədələnmiş infrastrukturu bərpa etmək üçün lazım olan avadanlıqların qlobal bazarda çatışmazlığı səbəbindən prosesin 2028-ci ilə qədər uzana biləcəyi ehtimal olunur.
MSNews.az xəbər verir ki, oktyabrın 8–11-də Rusiyanın Ryazan, Kaluqa və Vladimir vilayətlərində yerləşən “Yandeks” data-mərkəzləri pilotsuz uçuş aparatlarının hücumuna məruz qalıb.
Şirkətin rəsmi açıqlamasına əsasən, oktyabrın 8-də Sasovo şəhərindəki data-mərkəz ciddi zədələnərək fəaliyyətini tam dayandırıb. Oktyabrın 9-da Kaluqadakı obyektin infrastrukturunun bir hissəsi sıradan çıxıb, oktyabrın 11-də isə Vladimirdəki data-mərkəzin işi dayandırılıb.
Hücumlar şirkətin süni intellekt sahəsində istifadə etdiyi ən güclü hesablama sistemləri üçün də risk yaradıb.
“Meduza” nəşrinin “T-Invariant” araşdırmasına istinadən verdiyi məlumata görə, Sasovodakı data-mərkəzdə “Yandeks”in iki əsas superkompüteri — “Çervonenkis” və “Lyapunov” yerləşir.
Bunlardan “Çervonenkis” şirkətin ən məhsuldar superkompüteri hesab olunur və 2021-ci ildə dünyanın ən güclü 500 hesablama sistemi arasında 19-cu yeri tutub.
Şirkətin üçüncü superkompüteri olan “Qaluşkin” isə oktyabrın 11-də hücuma məruz qalmış Vladimirdəki data-mərkəzdə yerləşir.
Lakin hər üç superkompüterin fiziki olaraq məhv edildiyi təsdiqlənməyib. “Yandeks” onların texniki vəziyyəti barədə yekun məlumat açıqlamayıb.
Avadanlıqların bərpası 2028-ci ilədək uzana bilər
Rusiyanın “Kommersant” qəzetinin İT bazarındakı mənbələrinə görə, sıradan çıxmış avadanlıqların yeniləri ilə əvəzlənməsi üçün tədarük prosesi altı aya qədər vaxt apara bilər.
Bununla belə, yüksək məhsuldarlıqlı hesablama sistemlərinin bərpası daha uzun çəkə bilər.
Əsas problemlərdən biri süni intellekt infrastrukturu üçün istifadə olunan yaddaş çiplərinə və hesablama sürətləndiricilərinə qlobal tələbatın yüksək olmasıdır.
ABŞ-nin “Micron” şirkətinin maliyyə hesabatı üzrə açıqlamasına əsasən, 2027-ci il istehsalının 75 faizindən çoxu artıq müştərilərlə razılaşdırılıb, yeni sifariş danışıqlarının əhəmiyyətli hissəsi isə 2028-ci ili əhatə edir.
“Yandeks” xidmətlərində genişmiqyaslı nasazlıqlar
Data-mərkəzlərin sıradan çıxması şirkətin bulud xidmətlərinə və digər rəqəmsal platformalara təsir göstərib.
“Yandeks” zədələnmiş obyektlərdə saxlanılan məlumat və xidmətlərin digər provayderlərin infrastrukturuna köçürülməsi üzərində işlədiyini bildirib. Bu məqsədlə “Selectel”, “VK Cloud” və “K2 Cloud” kimi şirkətlərlə əməkdaşlıq nəzərdə tutulur.
Nasazlıqlar Rusiyadan kənarda da qeydə alınıb. Ermənistan, Belarus və Qazaxıstanda bəzi istifadəçilərin xidmətlərə çıxışında problemlər yaşandığı barədə məlumatlar yayılıb.
Hazırda “Yandeks”in üç superkompüterinin tamamilə sıradan çıxdığı və onların yalnız 2028-ci ildə bərpa ediləcəyi təsdiqlənməyib. Şirkət ziyanın miqyasını qiymətləndirməyə davam edir.
