Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski və Moldova Prezidenti Maya Sandu Kiyevdə görüşərək təhlükəsizlik, enerji, infrastruktur, sərhədyanı əməkdaşlıq və Avropa İttifaqına inteqrasiya məsələlərini müzakirə ediblər. Ukrayna Prezident Ofisinin rəsmi məlumatında görüşün “mətbuatdan gizli” keçirildiyi deyilmir; əksinə, danışıqlar barədə aprelin 26-da rəsmi açıqlama yayımlanıb.
Görüşün əsas mövzularından biri Moldovanın separatçı Dnestryanı bölgəsi ətrafında enerji təhlükəsizliyi olub. Kiyev görüşdən sonra Moldovanın Dnestryanı bölgə ilə bağlı mövqeyinə dəstəyini təsdiqləyib, tərəflər enerji sistemləri arasında real bağlantıların artırılmasının təhlükəsizlik baxımından vacib olduğunu vurğulayıblar.
MSNews.az xəbəri “The Kyiv Post”-a istinadən verir.
Dnestryanı bölgəyə qaz tədarükü hazırda qeyri-müəyyən mərhələdədir. Moldova Milli Enerji Tənzimləmə Agentliyinin qərarına əsasən, “Moldovagaz” şirkəti Dnestryanı bölgəyə qaz tədarükünə görə məsul qurum kimi 2026-cı il iyunun 30-dək təyin olunub. Bu tarixdən sonra tədarük mexanizminin necə davam edəcəyi hələ tam aydın deyil.
Moldova rəsmiləri bildirirlər ki, gələcək qaz tədarükü qanuni və şəffaf mexanizmlər əsasında qurulmalıdır. Moldova hökumətinin açıqlamasına görə, Tiraspol tərəfi qazın “Moldovagaz” vasitəsilə “Tiraspoltransgaz”-a çatdırılmasını qəbul etməyə hazır olduğunu bildirib, lakin qazın alınması və Moldovaya qədər çatdırılması üçün ödənişlərin üçüncü tərəf şirkətlər tərəfindən aparılmasını təklif edib.
Dnestryanının uzun illər Rusiya qazından asılılığı regionun əsas zəif nöqtələrindən biri hesab olunur. “Carnegie Endowment”-in təhlilinə görə, Dnestryanı 2005-ci ildən bəri “Gazprom”a qaz üçün faktiki ödəniş etməyib və yığılan borcun həcmi təxminən 11,1 milyard dollar qiymətləndirilir. Moskva bu borcu uzun illər tələb etməyib və bu, separatçı bölgə üçün dolayı subsidiya mexanizmi kimi işləyib.
2025-ci ilin əvvəlində Rusiya qazının Ukrayna üzərindən tranzitinin dayanması Dnestryanıda ciddi enerji böhranına səbəb olmuşdu. “Reuters” yazırdı ki, “Gazprom” tədarükü Moldovanın guya ödənilməmiş borcları ilə əsaslandıraraq dayandırıb, Kişinyov isə bu borc iddialarını qəbul etməyib və Rusiyanı enerji vasitəsilə Moldovanı destabilizasiya etməkdə ittiham edib.
Bu kontekstdə Zelenski və Sandunun görüşü Dnestryanı bölgənin enerji gələcəyi və Moldovanın reinteqrasiya siyasəti baxımından mühüm sayılır. Açıq mənbələrdə təsdiqlənən əsas fakt odur ki, Kiyev və Kişineu enerji, təhlükəsizlik və Dnestryanı bölgə ilə bağlı koordinasiyanı gücləndirir.
