Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində yerləşən özəl təhlükəsizlik şirkəti vasitəsilə təxminən 2 min kolumbiyalı keçmiş hərbçinin Sudanda Çevik Dəstək Qüvvələrinin (RSF) tərəfində döyüşmək üçün cəlb edildiyi bildirilir. BƏƏ hökuməti isə bu əməliyyatda iştirakına dair ittihamları rədd edir.
MSNews.az xəbər verir ki, “Financial Times” keçmiş döyüşçülərlə müsahibələr, uçuş və miqrasiya sənədləri, foto-video materiallar və mobil cihazlardan əldə edilən rəqəmsal məlumatlar əsasında şəbəkəni araşdırıb. Nəşrin məlumatına görə, kolumbiyalıların Sudana cəlb edilməsi 2024-cü ilin ortalarında başlayıb və prosesdə BƏƏ-də yerləşən “Global Security Services Group” (GSSG) əsas rol oynayıb.
Araşdırmada bildirilir ki, döyüşçülər arasında Kolumbiyada uzunmüddətli üsyançı qruplarla mübarizədə iştirak etmiş xüsusi təyinatlıların veteranları, şəhər və əks-partizan əməliyyatlarında təcrübəsi olan şəxslər, hətta əvvəllər narkokartellərlə əlaqəli silahlı fəaliyyət göstərmiş şəxslər olub. Onların bir hissəsi dron, zenit sistemləri və radarların idarə olunması üzrə ixtisaslaşdırılıb.
“Financial Times”a danışan döyüşçülərdən biri 2025-ci ilin yanvar-oktyabr aylarında təxminən 300 mütəxəssisin BƏƏ-də dron və zenit silahları üzrə təlim keçdiyini bildirib. Nəşrin araşdırmasına və “Human Rights Watch”un materiallarına görə, kolumbiyalıların istifadə etdiyi obyektlər arasında Əbu-Dabi əmirliyindəki Qəyati hərbi bazası və Əl-Vəsbədəki hərbi obyekt də olub. Bəzi keçmiş muzdlular təlimdə BƏƏ hərbi formasında şəxslərin iştirak etdiyini iddia ediblər. Bu iddialar BƏƏ tərəfindən qəbul edilmir.
Sudana daşınma üçün də bir neçə marşrutdan istifadə edildiyi bildirilir. Araşdırmaya görə, döyüşçülərin bir hissəsi BƏƏ tərəfindən maliyyələşdirilən qüvvələrin yerləşdiyi Somalinin Bosaso şəhərindən, digərləri isə Liviyanın Kufra bölgəsindən keçərək Darfura çatdırılıb. “Reuters” BMT ekspertlərinin hesabat layihəsinə istinadən daha əvvəl bəzi təyyarələrin ÇDQ üçün muzdlular, dronlar və silahlar daşıdığını, uçuş zamanı aşkarlanmamaq üçün tədbirlər görüldüyündən şübhələnildiyini yazmışdı.
Rəqəmsal izlər də marşrutun bir hissəsini dəstəkləyir. ABŞ-dA yerləşən “Conflict Insights Group” (CIG) kommersiya məlumatlarından istifadə etməklə BƏƏ, Bosaso, Kufra və Sudan arasında hərəkət edən ispandilli mobil cihazları izləyib. “Financial Times”ın məlumatına görə, 2025-ci ilin aprel-dekabr aylarında Bosasodakı bazada ən azı 40 ispandilli cihaz qeydə alınıb, onların ən azı 10-u daha sonra Sudanın Nyala hava limanında görünüb. Qəyatidə qeydə alınan bəzi cihazların da sonradan Darfura keçdiyi müəyyənləşdirilib.
BMT ekspertləri də kolumbiyalı döyüşçülərin miqyasını 1500–2000 nəfər səviyyəsində qiymətləndirməyin etibarlı olduğunu bildirib. Onların “Desert Wolves” adı altında ÇDQ ilə birlikdə fəaliyyət göstərdikləri, dronlardan istifadə etdikləri və 2025-ci ilin oktyabrında Əl-Faşirin ələ keçirilməsi əməliyyatlarında iştirak etdikləri qeyd olunur.
Muzdluların maaşlarının vəzifədən asılı olaraq dəyişdiyi bildirilir. “Financial Times”ın məlumatına görə, adi operatorlara ayda təxminən 2600 dollar, rəhbər heyətə 2800 dollar, zabitlərə isə 3500 dollaradək ödəniş edilib. Bank köçürmələrində gecikmələr yarandıqda ödəniş probleminin BƏƏ-dən gətirildiyi bildirilən nağd vəsaitlə aradan qaldırıldığı barədə də keçmiş döyüşçülərin ifadələri var.
ABŞ hökuməti şəbəkənin ən azı bir hissəsinə qarşı artıq sanksiyalar tətbiq edib. ABŞ Maliyyə Nazirliyi 9 dekabr 2025-ci ildə BƏƏ-də yaşayan istefada olan kolumbiyalı zabit Alvaro Andres Quijano Becerranı keçmiş Kolumbiya hərbçilərinin ÇDQ tərəfində döyüşmək üçün cəlb və Sudana göndərilməsində əsas rol oynayan şəxs kimi sanksiya siyahısına daxil edib. Nazirlik yüzlərlə keçmiş kolumbiyalı hərbçinin 2024-cü ilin sentyabrından etibarən Sudana getdiyini təsdiqləyir.
GSSG-nin BƏƏ dövlət strukturları ilə əlaqələri də araşdırmada diqqət çəkən məqamlardandır. “Financial Times” şirkətin 2016-cı ildə BƏƏ Prezident Məhkəməsinin baş katibi Əhməd Məhəmməd əl-Humeyri tərəfindən yaradıldığını və şirkətin öz saytında Prezident Məhkəməsi, Xarici İşlər və Daxili İşlər nazirliklərini müştəriləri sırasında göstərdiyini yazır. Bununla belə, bu əlaqələr BƏƏ hökumətinin Sudan əməliyyatını idarə etdiyini özlüyündə sübut etmir.
BƏƏ hakimiyyəti ittihamları qəti şəkildə rədd edir. Əmirliklərin BMT-dəki nümayəndəliyi “Reuters”-ə bildirib ki, GSSG barədə aparılan daxili araşdırma şirkətin Sudanda muzdlu fəaliyyəti ilə məşğul olmadığını və oradakı muzdlularla əlaqəsinin olmadığını müəyyən edib. BƏƏ həmçinin münaqişə başlayandan RSF-yə silah, hərbi material və ya hər hansı hərbi dəstək vermədiyini bildirir.
Beləliklə, kolumbiyalı keçmiş hərbçilərin RSF tərəfində döyüşməsi və onların cəlb edilməsi üçün beynəlxalq şəbəkənin mövcudluğu ABŞ Maliyyə Nazirliyi və BMT ekspertləri tərəfindən də təsdiqlənir. Lakin BƏƏ dövlətinin bu şəbəkəni birbaşa təşkil və maliyyələşdirməsi ilə bağlı “Financial Times”ın təqdim etdiyi məlumatlar araşdırma, şahid ifadələri və rəqəmsal izlərə əsaslanan iddialardır və Əbu-Dabi tərəfindən rədd edilir.
