Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistanın G20 sammitinə dəvət olunan ölkələr sırasında yer alması türk dünyasının qlobal siyasət və iqtisadiyyat səhnəsində artan rolunu göstərən mühüm siqnal kimi qiymətləndirilir.
MSNews.az xəbər verir ki, 2026-cı ildə G20 liderlər sammitinin ABŞ-ın Mayami şəhərində keçirilməsi planlaşdırılır. G20-nin rəsmi saytında dəvət olunan ölkələr sırasında Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistan da göstərilir. Bu ölkələr G20-nin daimi üzvləri olmasalar da, onların sammitə dəvət edilməsi regional çəkilərinin və beynəlxalq proseslərdə rolunun artdığını nümayiş etdirir.
Qazaxıstan və Özbəkistan liderlərinin sammitə dəvəti daha əvvəl ABŞ Prezidenti Donald Tramp tərəfindən də açıqlanmışdı. “Reuters“-in məlumatına görə, Tramp Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev və Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyevlə telefon danışıqlarından sonra onların 2026-cı ildə Mayamidə keçiriləcək G20 sammitinə dəvət olunduğunu bildirib.
G20 formatı qlobal iqtisadiyyat, ticarət, maliyyə, enerji və beynəlxalq siyasət üzrə əsas müzakirə platformalarından biri hesab olunur. G20-yə üzv olmayan dövlətlərin dəvəti adətən ev sahibi ölkənin diplomatik prioritetlərini və həmin ölkələrin regional əhəmiyyətini əks etdirir. Bu baxımdan Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistanın dəvəti Böyük Xəzər regionunun artıq yalnız “böyük güclər arasında keçid məkanı” kimi deyil, müstəqil geosiyasi və iqtisadi aktorlar bloku kimi qəbul olunduğunu göstərir.
Son illərdə Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistan enerji, nəqliyyat, logistika, təhlükəsizlik və diplomatiya sahələrində daha fəal mövqe tutur. Xüsusilə Orta Dəhlizin əhəmiyyətinin artması bu ölkələrin rolunu gücləndirib. Çin, Mərkəzi Asiya, Xəzər hövzəsi, Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə və Avropanı birləşdirən marşrutlar qlobal ticarət yollarının yenidən formalaşdığı dövrdə strateji əhəmiyyət qazanır.
Bu proses Azərbaycan üçün ayrıca önəm daşıyır. Bakı son illərdə enerji tərəfdaşı statusundan daha geniş regional mərkəz roluna keçib. Azərbaycan həm Şərq-Qərb, həm də Şimal-Cənub istiqamətlərində nəqliyyat və logistika əlaqələrinin inkişafında mühüm mövqeyə malikdir. Ölkənin Xəzər dənizi üzərindən Mərkəzi Asiya ilə, Türkiyə və Avropa ilə isə quru və enerji marşrutları vasitəsilə əlaqələri onu türk dünyası ilə qlobal güc mərkəzləri arasında əsas körpülərdən birinə çevirir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü bərpa etməsindən sonra regionda yeni siyasi və iqtisadi mərhələ formalaşıb. Qarabağ məsələsinin bağlanması uzun illər Cənubi Qafqazın inkişafına mane olan əsas qeyri-sabitlik faktorlarından birini aradan qaldırıb. Bu, həm regional kommunikasiyaların açılması, həm də Azərbaycanın diplomatik çəkisinin artması baxımından yeni imkanlar yaradıb.
Türk dünyası kontekstində isə bu dəvət daha geniş mənaya malikdir. Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistan Türk Dövlətləri Təşkilatının əsas ölkələri sırasında yer alır. Onların G20 kimi qlobal platformaya dəvət olunması türk məkanının yalnız ortaq tarix, dil və mədəniyyət çərçivəsində deyil, iqtisadiyyat, enerji, nəqliyyat, təhlükəsizlik və diplomatiya sahələrində də beynəlxalq səviyyədə daha görünən aktora çevrildiyini göstərir.
Qazaxıstan və Özbəkistanın da çəkisinin artması Mərkəzi Asiyanı beynəlxalq rəqabətin əsas istiqamətlərindən birinə çevirir. Qazaxıstan enerji və xammal ehtiyatları, Özbəkistan isə demoqrafik potensialı, sənaye inkişafı və regional açılım siyasəti ilə ön plana çıxır. Azərbaycanla birlikdə bu ölkələr Xəzərdən Mərkəzi Asiyaya qədər uzanan yeni təsir xəttinin formalaşmasında əsas rol oynayır.
Beləliklə, Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistanın G20 sammitinə dəvəti sadəcə diplomatik nəzakət addımı kimi deyil, yeni geosiyasi reallığın göstəricisi kimi dəyərləndirilə bilər. Böyük Xəzər regionu qlobal gündəlikdə daha ön plana çıxır, türk dünyası beynəlxalq səviyyədə mövqeyini gücləndirir, Azərbaycan isə bu prosesdə enerji, nəqliyyat və diplomatiya körpüsü kimi xüsusi rol oynayır.
