ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın müharibəni dayandırmaqla bağlı Vaşinqtonun təklifinə verdiyi cavabı sərt şəkildə tənqid edib. Tramp sosial media hesabında yazıb ki, İranın “dırnaqarası nümayəndələri”nin cavabı ilə tanış olub və bu yanaşmanı “tamamilə qəbuledilməz” hesab edir.
MSNews.az xəbəri “The National” nəşrinə istinadən verir.
Məlumata görə, İran cavabını vasitəçi ölkə kimi çıxış edən Pakistan üzərindən ABŞ tərəfinə təqdim edib. İranın IRNA agentliyinə istinadən yayılan xəbərlərdə bildirilir ki, Tehran ilkin mərhələdə hərbi əməliyyatların dayandırılması, Fars körfəzi və Hörmüz boğazında dəniz təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məsələlərinin müzakirəsini təklif edib.
“The Guardian” yazır ki, ABŞ-ın təklifində İranın uranın zənginləşdirilməsinə 20 illik moratorium tətbiq etməsi, yüksək zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarının ölkədən çıxarılması və nüvə obyektləri ilə bağlı sərt şərtlər yer alıb. İran isə bu tələblərin bir qisminə, xüsusilə nüvə obyektlərinin sökülməsi və sərt zənginləşdirmə qadağasına qarşı çıxıb.
“Financial Times”ın məlumatına görə, İranın cavabında ABŞ sanksiyalarının ləğvi, bölgədə hərbi əməliyyatların dayandırılması və Hörmüz boğazı üzərində İranın rolunun tanınması kimi tələblər yer alıb. Tehran həmçinin neft sanksiyalarının 30 gün müddətinə dayandırılmasını və dondurulmuş aktivlərinə çıxış imkanı istəyib.
Trampın açıqlaması bölgədə gərginliyi yenidən artırıb. “The Guardian”ın canlı yeniləmələrinə görə, Tehran ABŞ-ın yeni zərbələrinə cavab verəcəyini və Hörmüz boğazına əlavə xarici hərbi gəmilərin daxil olmasına imkan verməyəcəyini bildirib.
Bazarlar da açıqlamaya dərhal reaksiya verib. “The Guardian”ın biznes bölməsi yazır ki, Trampın İranın cavabını rədd etməsindən sonra neft qiymətləri yüksəlib; bu, Hörmüz boğazı ətrafında gərginliyin qlobal enerji bazarı üçün hələ də əsas risklərdən biri olduğunu göstərir.
Hazırda Vaşinqton və Tehran arasında razılaşma perspektivi qeyri-müəyyən olaraq qalır. ABŞ İranın nüvə proqramı və Hörmüz boğazı ilə bağlı daha sərt güzəştlər tələb edir, Tehran isə sanksiyaların yumşaldılması və təhlükəsizlik təminatlarını ön plana çıxarır.
