ABŞ Prezidenti Donald Tramp Vaşinqtonun Hörmüz boğazına “tam nəzarət etdiyini” və bu nəzarəti saxlamaq niyyətində olduğunu bildirib. Trampın açıqlaması İranla müharibənin altıncı ayına daxil olduğu və strateji su yolunda gəmi hərəkətinin kəskin azaldığı bir vaxtda səslənib.
MSNews.az xəbər verir ki, Tramp Truth Social platformasındakı paylaşımında ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin blokadasını “polad divar” adlandıraraq İranın buna qarşı heç nə edə bilməyəcəyini iddia edib. Bu barədə “Reuters” məlumat yayıb.
Lakin Trampın “tam nəzarət” bəyanatı tərəflər arasında mübahisəlidir. İranın Bəsic qüvvələrinin rəhbərliyi avqustun 13-də boğazın İranın “nəzarəti və idarəçiliyi altında” olduğunu bildirib. “Reuters” tərəfindən yayımlanan Kpler məlumatlarına görə, avqustun 13-də boğazdan cəmi 9 yük gəmisi keçib və onların əksəriyyəti İran tərəfdəki marşrutdan istifadə edib. Buna görə ABŞ-ın boğaza faktiki və mübahisəsiz şəkildə tam nəzarət etdiyi barədə nəticə çıxarmaq mümkün deyil.
ABŞ müdafiə naziri Pit Heqset isə Vaşinqtonun İran limanları və gəmiçiliyinə tətbiq etdiyi dəniz blokadasını qeyri-müəyyən müddət davam etdirmək üçün kifayət qədər hərbi imkanlara malik olduğunu bildirib. ABŞ fevralın 28-də ABŞ-İsrail zərbələri ilə başlayan müharibədən sonra bölgəyə on minlərlə hərbçi və 20-dən çox döyüş gəmisi yerləşdirib.
Hörmüz boğazına nəzarət müharibənin dayandırılması üzrə danışıqlarda əsas fikir ayrılıqlarından birinə çevrilib. İran boğazdan keçən gəmilərdən yükün dəyərinin 5-7 faizi həcmində ödəniş alınmasını təklif edir. Oman təxminən 3 faizlik ödəniş variantını müzakirə etdiyi halda, Vaşinqton hər hansı rüsumun tətbiqinə qarşı çıxır. Bu barədə “Reuters” məlumat yayıb.
Müharibədən əvvəl Hörmüz boğazından dünya neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz tədarükünün təxminən beşdə biri keçirdi. Münaqişədən sonra İranın gəmiçiliyə müdaxiləsi və ABŞ-ın blokadası tranziti ciddi şəkildə məhdudlaşdırıb. Tramp administrasiyasının elan etdiyi əsas hərbi hədəflərdən biri İranın nüvə proqramı olub, lakin “Reuters” qeyd edir ki, müharibə uzandıqca Vaşinqton noyabrda keçiriləcək Konqres seçkiləri öncəsi artan daxili siyasi və iqtisadi təzyiqlə də üzləşir.
