Tayvan hökuməti 2027-ci ildə əhaliyə adambaşına 10 min Tayvan dolları — təxminən 314 ABŞ dolları birdəfəlik ödəniş etməyi planlaşdırır. Prezident Lay Çinte sürətlə artan süni intellekt və yarımkeçirici sektorlarının yaratdığı əlavə iqtisadi imkanları “AI dividendi” adlandıraraq bundan əhalinin də faydalanmalı olduğunu bildirib.
MSNews.az xəbər verir ki, Tayvanın “CNA/Focus Taiwan” agentliyinin məlumatına görə, hökumət 2027-ci il dövlət büdcəsində bu məqsədlə 235,7 milyard Tayvan dolları — təxminən 7,4 milyard ABŞ dolları ayırmağı nəzərdə tutur. Lay Çinte bildirib ki, vətəndaşlar və ailələr həmin vəsaiti təhsil, yaşlılara qulluq, gündəlik xərclər və ya yerli bizneslərdə alış-veriş üçün sərbəst istifadə edə biləcəklər.
Bununla belə, ödəniş hələ yekun təsdiqlənmiş proqram deyil. 2027-ci ilin büdcə layihəsi parlamentdən keçməlidir. Prezident Administrasiyası həmçinin yeni ödəniş üçün konkret uyğunluq meyarlarını və paylanma mexanizmini hələ açıqlamayıb. 2025-ci ildə tətbiq edilən oxşar proqramda Tayvan vətəndaşları ilə yanaşı, daimi yaşayış icazəsi olan bəzi xaricilər də ödəniş ala bilmişdilər.
Təşəbbüs Tayvan iqtisadiyyatının son onilliklərin ən sürətli artım dövrlərindən birini yaşadığı vaxt irəli sürülüb. Rəsmi statistikaya görə, 2026-cı ilin ilk yarısında ÜDM illik müqayisədə 14,15 faiz artıb. “Taipei Times” bunun ilin ilk yarısı üçün son 50 ilin ən yüksək göstəricisi olduğunu yazır. Birinci rübdə artım 15,43 faiz, ikinci rübdə isə 12,93 faiz təşkil edib.
“Reuters” bildirir ki, Tayvan hökuməti 2026-cı il üzrə iqtisadi artım proqnozunu 9,64 faizdən 11,05 faizə qaldırıb. Bu baş verərsə, ölkə 1987-ci ildən bəri ən yüksək illik artım tempini göstərəcək. İqtisadi yüksəliş əsasən qlobal süni intellekt bumunun Tayvan istehsalı olan çiplərə, yüksək məhsuldarlıqlı hesablama sistemlərinə və İKT məhsullarına tələbi artırması ilə əlaqələndirilir.
Eyni zamanda, Tayvan iqtisadi gəlirlərin bir hissəsini müdafiəyə yönəltməyi də planlaşdırır. Prezident Lay Çinte 2027-ci ildə ümumi müdafiə xərclərinin 1,1225 trilyon Tayvan dollarına — təxminən 31,4 milyard ABŞ dollarına çatacağını bildirib. Bu, müdafiə büdcəsinin ilk dəfə 1 trilyon Tayvan dollarını keçməsi deməkdir və xərclər ÜDM-in 3 faizindən çox olacaq.
