Rusiyada imkanlı şəxslər arasında nüvə zərbəsi və genişmiqyaslı hərbi qarşıdurma zamanı istifadə üçün nəzərdə tutulan şəxsi sığınacaqlara maraq yenidən artıb.
MSNews.az xəbər verir ki, “The Moscow Times” Rusiyanın “SHOT” kanalına istinadən 2026-cı ilin yazında belə bunkerlərə tələbatın 140% artdığını yazıb. Məlumata görə, əsas müştərilər Moskvanın iri biznes nümayəndələri və top-menecerləridir, sifariş verənlər arasında bəzi məmurların da olduğu iddia edilir.
Bunker istehsalçılarından birinin sözlərinə görə, sifarişlərin artması Ukraynadakı müharibə və Yaxın Şərqdə gərginliyin yüksəlməsi fonunda baş verib. Sadə iki nəfərlik sığınacaqların qiyməti təxminən 2 milyon rubldan başlayır. Tam həyat təminatı, hermetik ventilyasiya, su və enerji sistemləri ilə təchiz edilən daha iri obyektlərin qiyməti isə on milyonlarla rubla çata bilər.
Son dövrdə Avropada mümkün Rusiya-NATO qarşıdurması üçün 2030-cu il ətrafında risk pəncərəsi də tez-tez müzakirə olunur. Məsələn, Britaniya ordusunun bu il keçirdiyi “Arrcade Strike” təlimində ssenari məhz 2030-cu ildə Rusiyanın Baltik ölkələrinə hücumu üzərində qurulub. Təlimə rəhbərlik edən general-leytenant Mayk Elviss həmin dövrün təhlükənin daha yüksək qiymətləndirildiyi mərhələ kimi götürüldüyünü bildirib.
Bununla belə, Rusiya daxilində şəxsi bunker sifarişlərinin 80%-nin məhz “2030-cu ilə qədər” müddəti ilə verilməsi, bu il cəmi 10 obyektin tikilməsi və ya tipik komplekslərin 300 milyon rubla başa gəlməsi barədə təqdim olunan rəqəmləri etibarlı açıq mənbələrdə təsdiqləmək mümkün olmayıb. Buna görə həmin məlumatları qəti fakt kimi təqdim etmək doğru deyil.
Müasir fərdi sığınacaqların konsepsiyası da klassik beton bunkerdən xeyli fərqlənir. Belə obyektlərdə avtonom elektrik və su təchizatı, hava filtrasiya sistemi, rabitə, ərzaq ehtiyatları, alternativ çıxış yolları və uzun müddət xarici infrastruktura bağlı olmadan yaşamaq imkanları nəzərdə tutula bilər.
Bu tendensiya yalnız Rusiya ilə məhdudlaşmır. “Meta” rəhbəri Mark Zukerberqin Havay adalarının Kauai adasında tikdirdiyi “Koolau Ranch” kompleksinin layihələrində təxminən 5 min kvadratfutluq yeraltı sığınacaq, ayrıca enerji və ərzaq imkanları nəzərdə tutulub. Layihənin torpaqla birlikdə ümumi dəyərinin 270 milyon dollardan çox olduğu bildirilir.
İsveçrə Alplarında yerləşən “Brünig Mega Safe” layihəsi də varlı müştərilərə qızıl, sənət əsərləri, bahalı avtomobillər və digər qiymətli əşyalar üçün gücləndirilmiş yeraltı saxlanc sahələri təklif edir.
Beləliklə, Rusiyada bunker bazarındakı artım təsdiqlənsə də, bunu yalnız “2030-cu ildə qaçılmaz böyük müharibəyə hazırlıq” kimi təqdim etmək üçün kifayət qədər fakt yoxdur. Mövcud məlumatlar daha çox imkanlı müştərilərin geosiyasi qeyri-müəyyənlik və mümkün böyük hərbi eskalasiya risklərinə qarşı alternativ təhlükəsizlik infrastrukturu yaratmağa maraq göstərdiyini ortaya qoyur.
