Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayev ölkədə yeni Konstitusiyanın qəbul edilməsinin əsas səbəbləri ilə bağlı açıqlama verib. Tokayev Nazirlər Kabineti ilə keçirilən illik yekun iclasında bildirib ki, Konstitusiya Komissiyası konstitusiya dəyişikliklərinin miqyasının çox geniş olması səbəbindən yeni Konstitusiyanın qəbul edilməsi barədə qərara gəlib.
Prezident qeyd edib ki, indiyədək Konstitusiya Komissiyası 10 iclas keçirib və komissiya üzvləri yekdil şəkildə mövcud dəyişikliklərin yeni bir əsas qanun tələb etdiyi qənaətinə gəliblər. Tokayev yeni Konstitusiyanın ilkin layihəsinin artıq ictimai müzakirəyə çıxarıldığını və bunun cəmiyyətdə geniş rezonans doğurduğunu vurğulayaraq, bunu müsbət hal kimi qiymətləndirib.
Vətəndaşların Konstitusiya layihəsini fəal və əhatəli şəkildə müzakirə etdiyini deyən Tokayev bildirib ki, apardığı siyasi islahatların əsas məqsədlərindən biri cəmiyyətdə siyasi mədəniyyətin yüksəldilməsidir. O, müxtəlif baxışların ictimai dialoqu gücləndirdiyini və ölkənin sabit inkişafına töhfə verdiyini qeyd edib.
Tokayevin sözlərinə görə, yeni Konstitusiya layihəsi Qazaxıstanın siyasi sisteminin “Güclü Prezident – Effektiv Parlament – Hesabatlı Hökumət” konsepsiyası əsasında ardıcıl və məntiqli şəkildə inkişafını təmin edir. Prezident vurğulayıb ki, son illərdə həyata keçirilən islahatlar ölkənin super-prezidentlik modelindən uzaqlaşaraq, güclü parlamentə malik prezident idarəetmə sisteminə keçdiyini göstərir.
Prezident səlahiyyətlərin yenidən bölüşdürülməsi, tarazlıq və nəzarət mexanizmlərinin gücləndirilməsi, eləcə də siyasi institutların effektivliyinin artırılmasının əsas hədəflərdən olduğunu bildirib. Tokayev qeyd edib ki, yeni Konstitusiya dövlətin dərin transformasiyasını və cəmiyyət şüurunun yeni tarixi mərhələnin tələblərinə uyğun yenilənməsini nəzərdə tutur. Onun sözlərinə görə, layihədə “İnsan dövlət üçün deyil, dövlət insan üçündür” prinsipi daha konkret məzmun qazanıb.
Yeni Konstitusiyada ənənəvi dəyərlərin qorunmasına da xüsusi önəm verildiyini deyən Tokayev, “Nikah kişi və qadının könüllü və bərabər hüquqlara əsaslanan birliyidir” müddəasının sənəddə yer aldığını bildirib. Bununla yanaşı, vətəndaşların hüquq və azadlıqlarının mütləq üstünlüyü kimi fundamental prinsiplərin də layihədə əks olunduğunu vurğulayıb.
Tokayev yeni Konstitusiyada müstəqillik, suverenlik və ölkənin ərazi bütövlüyü kimi əsas prinsiplərin dəyişməz xarakter daşıdığının xüsusi qeyd edildiyini, dövlətin unitar quruluşunun və idarəetmə formasının dəyişdirilməsinin yolverilməz sayıldığını bildirib.
Yeni Konstitusiyanın qəbulunun mövcud əsas qanunun əhəmiyyətini azaltmaq məqsədi daşımadığını deyən Prezident, son 30 ildə ölkənin əldə etdiyi nailiyyətlərdə mövcud Konstitusiyanın və Qazaxıstanın Birinci Prezidenti **Nursultan Nazarbayev**in böyük rolunun olduğunu qeyd edib.
Tokayev mövcud Konstitusiyanın müstəqilliyin ilk illərində, çətin şəraitdə qəbul edildiyini xatırladaraq bildirib ki, bu dövrdən sonra cəmiyyət köklü şəkildə dəyişib və bütün bədbin proqnozlara baxmayaraq Qazaxıstan güclü, beynəlxalq aləmdə nüfuzlu dövlətə çevrilib.
Prezident sonda vurğulayıb ki, yeni Konstitusiyanın qəbul edilməsi ölkənin inkişafına güclü təkan verəcək və hər bir vətəndaşın potensialını reallaşdırmasına şərait yaradacaq. Tokayev qeyd edib ki, bu məsələ ilə bağlı yekun qərar milli referendumda qəbul olunacaq.
