Siyasi araşdırmaçı Pərviz Əliyev ABŞ–İran razılaşmasının gələcəyi ilə bağlı əsas risklərdən birinin İsrail faktoru olduğunu bildirib.
Onun sözlərinə görə, razılaşmanın masada qalması üçün təkcə Tehran və Vaşinqtonun mövqeyi kifayət etmir. Əliyev hesab edir ki, İsrailin xüsusilə Hizbullaha qarşı hərbi əməliyyatları dayandırmağa razı olub-olmayacağı həlledici məqamdır.
“İsrail amili əsasdır. İsrail Hizbullaha qarşı hərbi əməliyyatları dayandırmağa razı olacaqmı? Sağçı seçicilər seçkilərdən əvvəl Livan şiələrinə qarşı mümkün olan ən sərt kursda israr edəcəklər”, — deyə Pərviz Əliyev qeyd edib.
Araşdırmaçının fikrincə, İsrail daxili siyasətində sağçı qüvvələrin, xüsusilə İtamar Ben-Qvir və onun partiyasının rolunun artması Tramp administrasiyasının manevr imkanlarını məhdudlaşdıra bilər.
“Seçkilərdən əvvəl barışmaz İtamar Ben-Qvirin və onun partiyasının artan rolunu nəzərə alsaq, Tramp İsrail üçün məhdudlaşdırıcı rol oynaya biləcəkmi?” — Əliyev sual edib.
O, həmçinin bildirib ki, Hizbullahı tamamilə sıradan çıxarmaq real görünmür. Əliyevin sözlərinə görə, təşkilat Livanın şiə icmasının dəstəyinə söykənir və liderlər öldürülsə belə, onların yerini yeni fiqurlar tuta bilir.
“Livanın şiə icmasının dəstəyinə güvənən Hizbullahı məhv etmək real olaraq mümkün deyil. Öldürülənlərin yerini yeni liderlər və komandirlər tutur”, — siyasi araşdırmaçı vurğulayıb.
Pərviz Əliyev İran daxilindəki proseslərin də qeyri-şəffaf olduğunu qeyd edib. Onun fikrincə, əsas sual kompromisə kimin mane ola biləcəyi ilə bağlıdır: İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu, yoxsa siyasi sinifin və cəmiyyətin radikal qanadı.
“Əgər İİKK ABŞ-la daha güclü danışıqlar aparmağa hazırdırsa, radikallar danışıqlara real maneə yarada bilməyəcəklər”, — deyə Əliyev bildirib.
Araşdırmaçı ABŞ daxilində də razılaşmaya ciddi müqavimətin ola biləcəyini istisna etmir. Onun fikrincə, Konqresdə həm respublikaçı sərt xətt tərəfdarları, həm də fürsətçi demokratlar İranla anlaşmaya qarşı çıxış edə bilərlər.
Pərviz Əliyevin sözlərinə görə, bu razılaşma daha çox Trampın taktiki siyasi məqsədlərinə xidmət edir.
“İranla bağlı razılaşma Trampın razılaşmasıdır. Tramp strateq deyil, təmiz taktikaçıdır. Onun hazırkı vəzifəsi tankerləri Hörmüz boğazından keçirmək və ABŞ-da benzin qiymətlərini seçki baxımından məqbul səviyyəyə endirməkdir”, — deyə siyasi araşdırmaçı bildirib.
Əliyev hesab edir ki, razılaşmanın ən zəif tərəflərindən biri İranın nüvə proqramı məsələsinin tam həll olunmamasıdır. Onun fikrincə, bu məsələ yeni danışıqlara saxlanılıb və həmin prosesin uğurla nəticələnəcəyinə zəmanət yoxdur.
