Almaniyada hakim Xristian Demokrat İttifaqının — XDS-in rəhbərliyində kansler Fridrix Mertsin mümkün əvəzlənməsi ilə bağlı qapalı müzakirələrin aparıldığı bildirilir.
“Bild” nəşrinin məlumatına görə, partiya daxilində “fəaliyyət dövründə kansler dəyişikliyi” ssenarisi gündəmə gəlib və bu, Mertsin rəhbərliyinə qarşı narazılığın artması fonunda müzakirə olunur.
Məlumata görə, mümkün mexanizm Almaniya Konstitusiyasında nəzərdə tutulan konstruktiv etimadsızlıq votumu ola bilər. Almaniyanın Əsas Qanununun 67-ci maddəsinə əsasən, Bundestaq kanslerə etimadsızlığı yalnız eyni zamanda yeni kansleri üzvlərinin çoxluğu ilə seçməklə ifadə edə bilər; bundan sonra federal prezident hazırkı kansleri vəzifədən azad edib yeni seçilən şəxsi təyin etməlidir.
“Bild”-in yazdığına görə, Mertsi əvəz edə biləcək adlar arasında Şimali Reyn-Vestfaliyanın baş naziri Hendrik Vüst, Hessenin baş naziri Boris Reyn və Saksoniyanın baş naziri Mixael Kreçmer göstərilir. Nəşr bu ssenarinin həm təşəbbüskarlar, həm də Merts üçün ciddi siyasi risk daşıdığını bildirir.
Müzakirələrin əsas səbəbi kimi Merts hökumətinin islahat gündəliyindəki çətinliklər, koalisiya daxilində gərginlik və XDS/XSS blokunun zəif reytinqləri göstərilir. Son aylarda Mertsin populyarlığı kəskin azalıb: bəzi sorğular onun Almaniyada ən aşağı reytinqli aparıcı siyasətçilərdən birinə çevrildiyini, XDS/XSS-in isə AfD qarşısında mövqelərini itirdiyini göstərir.
Mertsin kanslerliyi hələ başlanğıcdan siyasi zəiflik siqnalları ilə müşayiət olunmuşdu. O, 2025-ci ilin mayında Bundestaqda ilk səsvermədə kansler seçilmək üçün tələb olunan mütləq çoxluğu toplaya bilməmiş, yalnız ikinci səsvermədə bu postu qazanmışdı. Bu hadisə müharibədən sonrakı Almaniya tarixində görünməmiş siyasi zərbə kimi qiymətləndirilmişdi.
Bununla belə, kanslerin dəyişdirilməsi asan prosedur deyil. Konstruktiv etimadsızlıq votumu üçün yalnız Mertsin devrilməsi kifayət etmir; eyni anda yeni namizədin Bundestaqda mütləq çoxluğu təmin etməsi lazımdır. Bu isə XDS/XSS, SPD və digər parlament qüvvələri arasında ciddi razılaşma tələb edir.
Hazırda Mertsin könüllü istefa verib-verməyəcəyi və ya partiya daxili təzyiqin real siyasi prosesə çevrilib-çevrilməyəcəyi məlum deyil. Buna görə hadisə hələlik hakim partiya daxilində siyasi böhran ssenarisi kimi qiymətləndirilir.
