Fransada müəllim çatışmazlığı, həddindən artıq dolu siniflər və məktəblərin vəziyyətindən narazı lisey şagirdlərinin etirazları ölkə miqyasında genişlənərək ciddi qarşıdurmalarla müşayiət olunmağa başlayıb. Son günlər minlərlə yeniyetmə saxlanılıb, yüzlərlə polis əməkdaşı, şagird və təhsil işçisi yaralanıb, bəzi məktəblərdə yanğın və dağıntılar qeydə alınıb.
MSNews.az xəbər verir ki, etiraz dalğası sentyabrın ortalarında Paris yaxınlığındakı Kretey şəhərində yerləşən Sen-Ekzüperi liseyindən başlayıb və təxminən 10 gün ərzində bütün ölkəyə yayılıb. Oktyabrın 1-də artıq 1 027 təhsil müəssisəsində müxtəlif etiraz aksiyaları qeydə alınıb, onlardan 222-si tam blokadaya alınıb. Fransada təxminən 3 700 lisey olduğu nəzərə alınarsa, bu, ölkədəki liseylərin dörddəbirindən çoxuna bərabərdir.
Etiraz edən şagirdlər müəllim və digər əməkdaşların çatışmazlığından, siniflərin həddindən artıq dolu olmasından, məktəb binalarının pis vəziyyətindən və ağır dərs cədvəllərindən şikayətlənirlər. Təhsil üçün daha çox maliyyə vəsaiti və işçi ayrılması əsas tələblər sırasındadır.
Lakin aksiyalar böyüdükcə bir sıra şəhərlərdə dinc etirazları zorakı hadisələr əvəz edib. Məktəblərin və digər obyektlərin yandırılması, vandalizm, polisə hücum və küçə qarşıdurmaları qeydə alınıb. Nant şəhərində Nelson-Mandela liseyinin giriş hissəsi yandırılıb. Daxili İşlər Nazirliyi Nitsa, Dijon, Bezanson, Valans, Tuluza, Bordo, Monpelye, Renn, Sent-Etyen, Orlean, Strasburq və Ruan da daxil olmaqla müxtəlif şəhərlərdə məktəblərə ziyan vurulduğunu bildirib.
Vəziyyət xüsusilə 1 oktyabrda kəskinləşib. Fransa Daxili İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, həmin gün ölkə üzrə 1 949 nəfər saxlanılıb, 305 polis və jandarm yaralanıb. Daxili işlər naziri Laurent Nuñez baş verənləri “cilovsuz zorakılıq” kimi qiymətləndirib və asayişin bərpası üçün CRS çevik polis qüvvələri və mobil jandarm bölmələrinin səfərbər edilməsinə göstəriş verib.
Təhsil sistemində də yaralananların sayı artır. Təhsil naziri Eduard Jeffrayın açıqladığı məlumata əsasən, etirazların başlanmasından bəri 65 təhsil işçisi və 170 şagird yaralanıb. Bununla yanaşı, polis müdaxiləsi zamanı bir neçə yeniyetmənin ağır yaralanması ilə bağlı araşdırmalar da başlanıb və həmkarlar ittifaqları hüquq-mühafizə qüvvələrinin bəzi müdaxilələrini qeyri-proporsional hesab edirlər.
Ümumi saxlanılanların sayı isə artıq 5 minə yaxınlaşıb. Paris polis rəhbəri Patris For vəziyyətin nəzarətdən çıxdığını bildirərək etirazçıları zorakılıqdan uzaq durmağa çağırıb. “Reuters”-in məlumatına görə, son günlər ərzində 600-dən çox polis əməkdaşı xəsarət alıb.
Hökumət təhlükəsizlik səbəbindən yüzlərlə məktəbdə tədrisi dayandırıb. Oktyabrın 2-də 400-ə yaxın lisey bağlanıb, oktyabrın 4-də isə təhsil naziri bazar ertəsi 500-dək məktəbin bağlı qala biləcəyini bildirib. Son məlumatlara görə, ən azı 24 məktəb yandırılıb və ya talan edilib.
Baş nazir Sebastian Lekornu hökumətin böhran toplantısını keçirib. Hakimiyyət etirazların müəyyən hissəsinin artıq şagirdlərin legitim tələblərindən kənara çıxaraq “şəhər zorakılığı” xarakteri aldığını bildirir. Eyni zamanda şagird birlikləri və müəllim təşkilatları hökumətin təhsil sistemindəki problemlərin kök səbəblərinə cavab verməsini tələb edirlər.
Etirazların yaxın günlərdə də davam edəcəyi gözlənilir. Şagird təşkilatlarının çağırışları ilə yanaşı, həmkarlar ittifaqlarının yeni ümummilli aksiyaları planlaşdırılır və Fransa hakimiyyəti zorakı qrupların bu aksiyalardan istifadə edə biləcəyindən ehtiyat edir.
