MSNews.az xəbər verir ki, ABŞ Federal Rabitə Komissiyasının iyulun 9-da qəbul etdiyi qərar Kaliforniyada yerləşən “Reflect Orbital” startapına bir nümayiş peykini sınaqdan keçirməyə imkan verir. Qərar şirkətin gələcəkdə qurmaq istədiyi minlərlə peykdən ibarət bütün sistemi deyil, yalnız “Earendil-1” prototipini əhatə edir.
Peykin təxminən 625 kilometr yüksəklikdə fəaliyyət göstərməsi planlaşdırılır. O, hərəkət etdirilə bilən, yüksək əks etdirmə qabiliyyətinə malik nazik reflektor vasitəsilə Günəş işığını gecə vaxtı əvvəlcədən müəyyən edilmiş yerüstü hədəfə yönəldəcək. Şirkət texnologiyanı Günəş panellərinin işləmə müddətinin uzadılması və kritik əməliyyatların işıqlandırılması üçün sınaqdan keçirmək niyyətindədir.
“Reflect Orbital” gələcək xidmətini “tələb üzrə Günəş işığı” kimi təqdim edir. Şirkətin planına əsasən, təsdiqlənmiş ərazilərdə istifadəçilər mobil tətbiq və ya sayt vasitəsilə işıqlandırma sifariş edə, işığın intensivliyini tənzimləyə və ehtiyac başa çatdıqda xidməti dayandıra biləcəklər. İşıqlandırılan sahənin diametrinin ən azı 5 kilometr olması nəzərdə tutulur.
Bununla belə, smartfondan “Günəş sifariş etmək” xidməti hazırda istifadəyə verilməyib. “Earendil-1” yalnız texnologiyanın orbitdə işləkliyini yoxlamaq üçün nəzərdə tutulan ilk nümayiş peykidir və kommersiya xidmətinin nə vaxt başlayacağı hələ dəqiqləşməyib.
Şirkət kosmik işıqlandırmadan Günəş elektrik stansiyalarında istehsal müddətinin uzadılması, zəlzələ və digər fəlakət zonalarının işıqlandırılması, axtarış-xilasetmə əməliyyatları, kənd təsərrüfatı, tikinti və uzaq sənaye obyektlərində istifadə etməyi planlaşdırır. “Reflect Orbital” işığın yalnız əvvəlcədən təsdiqlənmiş istifadəçilərə və məkanlara yönəldiləcəyini bildirir.
Layihə astronomiya və ətraf mühit təşkilatlarının ciddi etirazı ilə üzləşib. Avropa Cənub Rəsədxanasının hesablamalarına görə, şirkətin 2035-ci ilədək planlaşdırdığı 50 min güzgülü peykdən ibarət tam sistem reallaşarsa, gecə səmasının ümumi parlaqlığı üç-dörd dəfə arta bilər. Reflektor şüasının daxilində peykin tam Aydan təxminən dörd dəfə parlaq görünə biləcəyi bildirilir.
Astronomlar belə peyklərin teleskop görüntülərində parlaq izlər yaradacağını, zəif qalaktikaların, ekzoplanetlərin və Yer üçün təhlükəli ola biləcək asteroidlərin müşahidəsini çətinləşdirəcəyini bildirirlər. Araşdırmaya əsasən, böyük peyk şəbəkəsi fəaliyyətə başlayarsa, bəzi genişbucaqlı teleskopların müşahidələrinin əhəmiyyətli hissəsi yararsız vəziyyətə düşə bilər.
“DarkSky International” isə orbital işıqlandırmanın gecə yaşayan heyvanların miqrasiya, qidalanma və çoxalma davranışlarına, insanların bioloji ritmlərinə və nəqliyyat təhlükəsizliyinə təsir göstərə biləcəyini vurğulayır. Təşkilat layihə ilə bağlı müstəqil ekoloji qiymətləndirmə və daha sərt nəzarət mexanizmləri tələb edir.
“Reflect Orbital” reflektorların idarə olunan və dəqiq hədəflənən sistemə malik olacağını, peşəkar rəsədxanaların yerləşdiyi ərazilər üçün məhdudiyyət zonalarının yaradılması üzərində astronomlarla işlədiyini bildirir. FCC isə optik astronomiyaya və reflektorun ekoloji təsirlərinə dair etirazların qurumun radiofrekansların tənzimlənməsi üzrə səlahiyyətlərindən kənarda olduğunu əsas gətirərək layihəni dayandırmayıb.
