Ukrayna hökuməti ölkənin dövlətə məxsus litium yatağının işlənməsi hüququnu bir sıra investorlar konsorsiumuna verib. Bu investorlar arasında ABŞ Prezidenti Donald Trampın dostu milyarder Ronald S. Lauder də yer alır. Bu qərar, Tramp administrasiyasının müharibədən zərər çəkmiş Ukraynada investisiya imkanlarını axtardığı bir dönəmdə verilib.
Hökumət komissiyasının üzvləri açıqlayıblar ki, qərar hələ Ukrayna Nazirlər Kabinetinin rəsmi təsdiqini tələb edir, amma müqavilənin icrası praktiki olaraq artıq təsdiqlənib. Qalib konsorsium Tramp administrasiyasına yaxın əlaqələri ilə seçilir. Lauder kosmetika sənayesinin varisi olub, Tramp ilə universitet illərindən tanışdır və əvvəllər onun diqqətini resurslarla zəngin Qrenlandiya layihəsinə yönəldib. Konsorsiumda həmçinin “TechMet” şirkəti də var; bu, qismən ABŞ hökumətinin Trampın ilk dönəmində yaratdığı investisiya agentliyinə məxsusdur.
Komissiya üzvləri qeyd ediblər ki, qalib konsorsium tenderin əksər kriteriyalarını yerinə yetirərək rəqiblərini qabaqlayıb. Eyni zamanda, Ukrayna Tramp administrasiyasına yaxın investorlarla əlaqələr qurmaqla, Rusiyaya qarşı aparılan sülh danışıqlarında ABŞ‑ın dəstəyini təmin etməyə çalışır.
Dobra adlı litium yatağı Ukraynanın mərkəzində yerləşir və elektrik batareyaları kimi texnologiyalarda əsas komponent sayılır. Layihə istehsal paylaşımı müqaviləsi çərçivəsində həyata keçiriləcək; yəni investorlar mədənləri çıxardıqdan sonra hasilatı Ukrayna hökuməti ilə paylaşacaqlar.
ABŞ-Ukrayna mineral resursları sazişi çərçivəsində Dobra yatağından gələn gəlirin yarısı birgə investisiya fonduna yönəldiləcək. Həmçinin, yatağın işlənməsinə əlavə investor cəlb etmək istəyən şirkətlər əvvəlcə layihəni bu fonda təqdim etməlidir ki, bu da ABŞ biznes maraqlarını gücləndirir.
Təqdim olunan investisiya məbləği minimum 179 milyon dollar olsa da, komissiya üzvü bildirib ki, konsorsiumun öhdəliyi bundan xeyli yüksəkdir. Lakin layihənin mənfəətə çevrilməsi illərlə davam edəcək: ilkin geoloji araşdırmalar, avadanlıq və infrastruktura sərmayə yatırılması lazım olacaq. Sənaye ekspertlərinə görə, yatağın tam işlənməsi və hasilatın başlanması təxminən 15 il çəkə bilər, yəni Trampın indiki dönəmindən xeyli sonrakı dövrü əhatə edir.
