ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın Hörmüz boğazının yenidən açılması və Yaxın Şərqdə döyüşlərin dayandırılmasını nəzərdə tutan yeddigünlük təklifini rədd edib. ABŞ lideri qərarını açıq şəkildə təsdiqləyib, İrana yeni hərbi zərbələrin endirilməsi ehtimalı isə gündəmdə qalır.
MSNews.az xəbər verir ki, “The Wall Street Journal” ABŞ rəsmilərinə istinadən Trampın köməkçilərinə noyabrda keçiriləcək Konqresə aralıq seçkilərdən sonra İrana qarşı bombardmanların yenidən başlanmasını ehtimal etdiyini yazıb. Məlumat anonim rəsmilərə əsaslandığından, bunu ABŞ administrasiyasının rəsmən elan edilmiş hərbi qərarı kimi qiymətləndirmək mümkün deyil.
Tramp sentyabrın 26-da jurnalistlərə açıqlamasında İranın təklifini qəbul etmədiyini özü də təsdiqləyib. ABŞ prezidenti Tehranın Hörmüz boğazını yenidən açmaq üçün razılaşma əldə etmək istədiyini, lakin təqdim edilən şərtlərin Vaşinqton üçün qəbuledilməz olduğunu bildirib.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçinin açıqlamasına görə, plan Qətərin vasitəçiliyi ilə ABŞ-yə təqdim edilib. Təklif qəbul olunacağı halda yeddi gün ərzində Hörmüz boğazında normal gəmiçiliyin bərpası və regiondakı hərbi əməliyyatların dayandırılması nəzərdə tutulurdu. Tehran bunun müqabilində ABŞ-nin İran limanlarına tətbiq etdiyi dəniz blokadasının aradan qaldırılması, dondurulmuş İran aktivlərinin azad edilməsi və neft sanksiyalarının yumşaldılması kimi addımlar tələb edib.
“Reuters” daha əvvəl İranın ABŞ-nin hərbi təzyiqi azaltması və blokadanı aradan qaldırması şərtilə Hörmüz boğazını yeddi gün ərzində açmağa hazır olduğunu bildirmişdi.
Nüvə proqramı isə tərəflər arasındakı əsas fikir ayrılıqlarından biri olaraq qalır. İran rəsmisi “Reuters” agentliyinə bildirib ki, Tehran Hörmüz boğazı ilə bağlı təklif qəbul edilsə belə, nüvə proqramı məsələsində güzəştə getmək niyyətində deyil. Tramp isə BMT Baş Assambleyasındakı çıxışında İranın nüvə silahı əldə etməsinə imkan verməyəcəyini bəyan edib və razılaşma əldə edilməyəcəyi təqdirdə yeni hərbi əməliyyatlarla hədələyib.
Vaşinqton və Tehran arasında diplomatik kanallar tam bağlanmayıb. İranın təklifi vasitəçilər üzərindən ABŞ-yə çatdırılıb və tərəflər arasında dolayı təmaslar davam edir. Bununla belə, hazırda Hörmüz boğazı və ABŞ-nin dəniz blokadası ilə bağlı razılaşma əldə olunmayıb.
