Qətər ABŞ və İran arasında aparılan dolayı danışıqlarda “müsbət irəliləyiş” əldə olunduğunu açıqlayıb.
MSNews.az xəbər verir ki, bu barədə Qətər Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Macid əl-Ənsari məlumat verib.
ABŞ və İran nümayəndələri Dohada Qətər və Pakistan vasitəçiləri ilə ayrı-ayrı görüşlər keçiriblər. Görüşlər birbaşa ABŞ-İran danışıqları formatında deyil, vasitəçilər üzərindən aparılıb.
Əl-Ənsari bildirib ki, Qətər və Pakistan vasitəçilərinin ABŞ və İran nümayəndə heyətləri ilə görüşləri nəticəsində İslamabad Anlaşma Memorandumu ilə bağlı məsələlərdə “müsbət irəliləyiş” əldə olunub.
Onun sözlərinə görə, Doha görüşləri İsveçrədə keçirilən “Lake Lucerne Summit” sammitində razılaşdırılmış nəticələr üzərində qurulub.
Qətər XİN-in daha əvvəl yaydığı birgə bəyanatda bildirilirdi ki, ABŞ, İran, Qətər və Pakistanın iştirakı ilə İsveçrədə keçirilən görüşlər müsbət və konstruktiv atmosferdə baş tutub. Həmin sammitdə texniki danışıqların davam etdirilməsi, yüksək səviyyəli komitənin yaradılması və 60 gün ərzində yekun razılaşmaya doğru yol xəritəsi razılaşdırılmışdı.
Doha görüşlərindən sonra tərəflər danışıqları davam etdirmək barədə də razılığa gəliblər. Növbəti görüşün tarixi yaxın müddətdə müəyyənləşdiriləcək.
“Iran International” yazır ki, Qətər XİN sözçüsünün açıqlamasına əsasən, növbəti raund İranın keçmiş ali lideri Əli Xameneinin dəfn mərasimlərindən sonra mümkün olan ən yaxın vaxtda planlaşdırılacaq.
ABŞ tərəfdən danışıqlarda prezident Donald Trampın Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoff və Cared Kuşnerin iştirakı qeyd olunur. İran nümayəndə heyətinə isə xarici işlər nazirinin müavini Kazem Qaribabadi rəhbərlik edib.
İran tərəfi görüşlərin ABŞ nümayəndələri ilə birbaşa aparılmadığını, Qətər və Pakistan vasitəçiləri ilə keçirildiyini vurğulayıb.
Anadolu Agentliyinin məlumatına görə, Kazem Qaribabadi Dohadakı görüşlərdən sonra memorandumun icrasına nəzarət üçün operativ rabitə kanalının yaradılacağını açıqlayıb.
Onun sözlərinə görə, bu kanal memorandumun icrasında mövcud çatışmazlıqların rəsmi şəkildə çatdırılması, müzakirə olunması və müvafiq qərarların qəbul edilməsi üçün nəzərdə tutulur.
Qaribabadi bildirib ki, kanalın iyulun 2-dək yaradılması qərara alınıb.
Bundan başqa, Dohada İranın dondurulmuş aktivləri məsələsi də müzakirə olunub. İran rəsmisinin sözlərinə görə, Qətər rəsmiləri, o cümlədən Mərkəzi Bank nümayəndələri ilə görüşlərdə ilkin 6 milyard dollarlıq vəsaitin bir hissəsinin istifadəsi ilə bağlı məsələlər nəzərdən keçirilib.
Qaribabadi qeyd edib ki, İranın bildirdiyi ehtiyaclara uyğun olaraq zəruri malların alınması və ölkəyə təhvil verilməsi barədə razılıq əldə olunub.
“The Times of Israel” də İran rəsmisinə istinadən yazır ki, tərəflər dondurulmuş 6 milyard dollarlıq vəsaitin bir hissəsinin İranın ehtiyaclarına uyğun malların alınmasına yönəldilməsi barədə razılaşıblar.
Danışıqların əsas mövzuları arasında memorandumun icrası, sanksiyalar, dondurulmuş aktivlər, Hörmüz boğazı ətrafında gərginlik və regional təhlükəsizlik məsələləri yer alır.
Reuters yazır ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp Doha görüşlərindən sonra ABŞ və İran arasında münasibətlərin “çox yaxşı” istiqamətdə irəlilədiyini bildirib. O, xüsusilə İranın nüvə proqramı ilə bağlı müzakirələrdə irəliləyiş olduğunu iddia edib.
Bununla belə, tərəflər arasında əsas mübahisəli məsələlər hələ tam həll olunmayıb. Danışıqlarda Hörmüz boğazından keçən ticarət gəmilərinin təhlükəsizliyi, İranın bu marşrut üzərində tələbləri və Livandakı vəziyyət ayrıca müzakirə mövzusu olaraq qalır.
Qətər və Pakistan isə vasitəçi kimi prosesin davam etdirilməsinə çalışır. Hazırkı mərhələdə tərəflərin növbəti görüşə razılaşması diplomatik prosesin dayanmaması baxımından əsas nəticə hesab olunur.
