Dünya enerji bazarında “Brent crude” markalı neftin qiyməti bir barel üçün 100 dollar həddini keçərək 101 dolları ötüb. Qiymət artımı əsasən Yaxın Şərqdə gərginliyin artması və mühüm enerji marşrutlarının bağlanması ilə əlaqələndirilir.
Bazarda qiymətlərin yüksəlməsinə səbəb olan amillərdən biri əvvəlcə Hörmüz boğazından keçdiyi güman edilən Hindistan bayraqlı tanker barədə məlumatın dəqiqləşdirilməsi olub. Sonradan məlum olub ki, tanker əslində Hörmüz boğazından keçməyib və Oman sahillərindən şərq istiqamətində hərəkət edib.
Hazırda ABŞ və İsrail ilə İran arasında davam edən müharibə səbəbilə Hörmüz boğazında gəmiçilik ciddi şəkildə pozulub. İranın boğazdan keçməyə çalışan bəzi gəmilərə hücum etdiyi bildirilir. Bu marşrut isə dünya neft ticarətinin ən kritik nöqtələrindən biri hesab olunur.
Qiymətlərin artdığı fonunda “West Texas Intermediate” (WTI) markalı ABŞ nefti də bahalaşıb və bir barel üçün təxminən 96 dollara yaxınlaşıb.
Enerji bazarındakı gərginliyi azaltmaq üçün ABŞ hökuməti müəyyən addımlar atmağa çalışır. ABŞ Maliyyə Nazirliyi bəzi ölkələrə dənizdə qalan Rusiya neftini almağa imkan verən 30 günlük lisenziya verib. Bu qərarın təxminən 100 milyon barel Rusiya neftinin bazara çıxmasına şərait yarada biləcəyi bildirilir.
Bundan əlavə, Beynəlxalq Enerji Agentliyi və ABŞ hökuməti strateji ehtiyatlardan rekord həcmdə neft buraxmaq barədə razılığa gəlib. ABŞ administrasiyası təkcə öz ehtiyatlarından 172 milyon barel nefti bazara çıxarmağı planlaşdırır.
Bununla belə, analitiklər hesab edir ki, Yaxın Şərqdəki hərbi qarşıdurma davam etdiyi müddətdə enerji bazarında sabitlik əldə etmək çətin olacaq. Xüsusilə də Hörmüz boğazında yerləşdirildiyi bildirilən dəniz minaları bu strateji su yolunun yaxın vaxtlarda tam açılmasını çətinləşdirə bilər.
