Son hadisələr Yaxın Şərqdə gərginliyin yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. Türkiyə Müdafiə Nazirliyi təsdiqləyib ki, İran ərazisindən buraxılmış üçüncü ballistik raket NATO hava müdafiə sistemləri tərəfindən Adana səmasında məhv edilib. Bu, qısa müddət ərzində Türkiyə hava məkanında vurulan üçüncü raketdir və ehtimal olunan hədəfi strateji əhəmiyyətə malik İncirlik aviabazası hesab olunur.
Sadə məsafə hesablamaları göstərir ki, raket İranın qərb vilayətlərində yerləşən Kermanşah, Qərbi Azərbaycan, Zəncan və ya Semnan raket bazalarından buraxılmış ola bilər. İran son on ildə dağ massivlərinin daxilində yerləşən iri yeraltı komplekslər yaradıb və burada orta mənzilli ballistik raketlər saxlanılır. Mobil buraxılış qurğuları sayəsində raketlər bir neçə dəqiqə ərzində atəşə hazır vəziyyətə gətirilə bilər.
Analitiklərə görə, Adana istiqamətində buraxılmış raketlərdən ən real variant “Zülfiqar” və ya “Dizful” ballistik sistemləridir. Bu raketlər 700–1000 km məsafəni qət edə bilir və yüksək dəqiqlikli taktiki zərbələr üçün nəzərdə tutulub. Digər mümkün variant “Qasim Bəsir” raketidir, onun mənzili 1200 km-dir və terminal mərhələdə sürəti Mach 5-ə çatır. Uzaq mənzilli sistemlər, məsələn “Qədr-110” və “Xorrəmşəhr” də nəzəri olaraq istifadə oluna bilər, lakin analitiklər daha çox orta mənzilli taktiki raketlərin ehtimalını yüksək qiymətləndirir.
İncirlik aviabazası NATO-nun Yaxın Şərqdəki ən strateji hərbi infrastrukturlarından biridir. Burada ABŞ və müttəfiq qüvvələr yerləşir və bazada onlarla nüvə bombası saxlanıldığı bildirilir. İranın hərbi doktrinası açıqlayır ki, əgər ölkə ərazisinə zərbə endirilərsə, cavab ABŞ və müttəfiqlərin regiondakı əsas hərbi infrastrukturlarına olacaq.
Ekspertlər hesab edir ki, raket buraxılışları yalnız fiziki zərbə məqsədi daşımır, eyni zamanda strateji siqnal, NATO hava müdafiəsinin reaksiyasını test və regiondakı hərbi balansın həssas nöqtələrinin yoxlanması kimi qiymətləndirilir. İran arsenalında 2000 km-ə qədər mənzilli yüzlərlə raketin mövcudluğu regiondakı əksər hərbi bazaların bu radiusa düşməsini təmin edir.
Adana üzərində vurulan üçüncü raket Yaxın Şərqdə strateji balansın nə qədər kövrək olduğunu bir daha göstərir. Analitiklər bu hadisəni NATO ilə İran arasında potensial qarşıdurmanın ilk xəbərdarlıq siqnalı kimi qiymətləndirirlər və region təhlükəsizlik arxitekturasının son illərin ən riskli mərhələsinə daxil olduğunu bildirirlər.
