Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) və beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatlarının məlumatlarına görə, İran 2025-ci ildə edamların sayına görə yenidən ən yüksək göstəricilərdən birini qeydə alıb.
Rəsmi statistikaya əsasən, ötən il İranda azı 1500 ölüm hökmü icra edilib. Lakin “Amnesty International” və digər hüquq müdafiə qrupları real rəqəmin daha yüksək – 2500-dən artıq ola biləcəyini bildirir.
Hesabatlarda qeyd olunur ki, edam edilənlər arasında azı 61 qadın olub. Hüquq müdafiəçilərinin fikrincə, bu qadınların əhəmiyyətli hissəsi məişət zorakılığı ilə bağlı işlər çərçivəsində mühakimə olunub və onların bəziləri özünümüdafiə şəraitində cinayət törətməkdə ittiham edilib.
Beynəlxalq təşkilatlar bildirir ki, İranda ölüm hökmləri əsasən narkotik cinayətləri, dövlətə qarşı ittihamlar və qəsdən adam öldürmə halları üzrə tətbiq olunur. Eyni zamanda, bəzi hallarda ədalətli məhkəmə prinsiplərinin pozulması və vəkillərə çıxış imkanlarının məhdudlaşdırılması ilə bağlı narahatlıqlar da vurğulanır.
Müqayisəli statistikaya görə, İran müsəlman çoxluğu olan ölkələr arasında edamların sayına görə Səudiyyə Ərəbistanı, Əfqanıstan və Pakistanı qabaqlayaraq ilk sırada qərarlaşıb.
BMT və insan haqları təşkilatları Tehranı ölüm hökmünün tətbiqini məhdudlaşdırmağa və beynəlxalq hüquq normalarına uyğun islahatlar aparmağa çağırır. Analitiklər isə qeyd edir ki, edamların artması ölkədə həm daxili təhlükəsizlik siyasəti, həm də sosial gərginliklə bağlıdır.
