İngiltərənin Esseks bölgəsində metal detektoru ilə aparılan təsadüfi bir axtarış arxeologiyada mühüm kəşfə çevrilib. Eramızdan əvvəl 60–20-ci illərə aid 933 qızıl sikkə tapılıb və bu, ölkədə tapılan ən böyük Dəmir dövrü qızıl xəzinəsi kimi tarixə düşüb. Belə bir kəşf Britaniyanın qədim tarixini yenidən nəzərdən keçirməyə səbəb ola bilər.
Tapılan sikkələr “Böyük Baddow Xəzinəsi” adı ilə anılır və Roma işğalından əvvəl adada hakim olan yerli tayfalar arasında güc balanslarını ortaya qoymaq baxımından əhəmiyyətlidir. Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, bu sikkələrin böyük hissəsi xaricdən gətirilmiş deyil, yerli tayfalar tərəfindən dövrün yüksək dəyərli ticarət vahidi kimi basılıb.
Çelmsford Muzeyindən arxeoloqlar bildiriblər ki, sikkələrin çoxunun Katuvellauni tayfası ilə əlaqəli olmasına baxmayaraq, onlar Trinovantes torpaqlarında tapılıb. Bu, eramızdan əvvəl 54-cü ildə Yuli Sezarın Britaniyaya ikinci hücumu zamanı yaşanan tayfa hərəkətləri və qarışıqlığın arxeoloji sübutu ola bilər.
Tapılan sikkələr “stater” adı verilən kiçik qızıl pullardan ibarətdir və Dəmirdövrünün abstrakt sənət anlayışını əks etdirən dizaynla işlənib. Ön tərəfdə çələngə bənzər motiv, arxa tərəfdə isə stilizə edilmiş at fiquru görüldüyü qeyd edilir.
Xəzinə 2020-ci ildə bir şəxsin xüsusi torpaq sahəsində tapılmasına baxmayaraq, qanunlarda nəzərdə tutulmuş 14 günlük bildiriş müddətinə əməl etmədiyi üçün hədiyyə haqqını itirdiyi bildirilir. İngiltərənin Xəzinə Qanununa görə belə tapıntılar mütləq qeydiyyata alınmalı və hüquqlar torpaq sahibinə keçməlidir.
Çelmsford Muzeyi xəzinəni Dövlət Lotereya Miras Fondundan alınan 250,000 sterlinq qrantla öz kolleksiyasına əlavə edib. 2026-cı ilin yayında xəzinə üçün xüsusi müvəqqəti sərginin, 2027-ci ilin baharında isə daimi sərginin açılması planlaşdırılır.
