İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun — SEPAH-ın Hərbi Dəniz Qüvvələri Hörmüz boğazının bütün gəmilər üçün bağlı olduğunu və su yoluna yaxınlaşan gəmilərin təhlükəsizliyinə zəmanət verilməyəcəyini bildirib.
MSNews.az xəbər verir ki, İranın dövlət agentliyi “IRNA” bu bəyanatın iyunun 20-də yayıldığını göstərir. İran Silahlı Qüvvələrinin komandanlığı həmin vaxt boğazın yenidən bağlanmasını ABŞ-nin Tehranla əldə olunmuş anlaşma üzrə öhdəlikləri pozması ilə əsaslandırmışdı. Buna görə sosial mediada yayılan məlumat yeni qərar deyil, əvvəlki rəsmi bəyanatın yenidən gündəmə gətirilməsidir.
Bununla belə, Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin tamamilə dayandığını söyləmək dəqiq olmaz. “Reuters” İranın su yolunda faktiki blokada yaratdığını, lakin məhdud sayda gəmilərin hələ də boğazdan keçdiyini yazır. Tehran gəmilərin yalnız İranın müəyyənləşdirdiyi marşrutlardan və əvvəlcədən razılaşdırılmış qaydalarla keçməsini tələb edir.
Oman sahilləri yaxınlığındakı tanker hücumu isə iyulun 7-də baş verib. Böyük Britaniya Hərbi Dəniz Qüvvələri ilə əlaqəli UKMTO tankerin naməlum mərmi ilə vurulduğunu və gəmidə yanğın baş verdiyini təsdiqləyib. Hücum zamanı Qətərə məxsus mayeləşdirilmiş təbii qaz tankeri zədələnib, Səudiyyə Ərəbistanı bayrağı altında üzən xam neft tankeri də zərər görüb.
“Associated Press” İran dövlət televiziyasının tankerin Tehranın xəbərdarlıqlarına əməl etmədikdən sonra vurulduğunu bildirdiyini yazır. Lakin İran hücuma görə məsuliyyəti birbaşa üzərinə götürməyib. ABŞ rəsmiləri və Qətər hadisəyə görə İranı məsul hesab edib, Tehran isə rəsmi etiraf verməyib.
ABŞ bundan sonra İrandan bütün gəmiçilik marşrutlarının açıq olduğunu, gəmilərə hücum edilməyəcəyini və keçid üçün rüsum tutulmayacağını açıq şəkildə bəyan etməsini tələb edib. Vaşinqtonun bu tələbi iyulun 10–11-də açıqlanıb və tanker hücumundan bir neçə gün sonraya təsadüf edir.
Hazırda Oman İran və ABŞ arasında vasitəçilik edir. İranın xarici işlər naziri Abbas Araqçi və Omanın xarici işlər naziri Bədr əl-Busaidi Hörmüz boğazından təhlükəsiz keçid mexanizmlərini müzakirə ediblər. Tərəflər danışıqların siyasi və texniki səviyyədə davam etdirilməsi barədə razılığa gəliblər.
Beləliklə, yayılan məlumatın əsas hissələri ayrı-ayrılıqda təsdiqlənsə də, hadisələrin ardıcılliyi fərqlidir: SEPAH-ın bağlanma bəyanatı iyunun 20-də verilib, tanker hücumu iyulun 7-də baş verib, ABŞ-nin boğazın tam açılması tələbi isə iyulun 7-də baş verib, ABŞ-nin boğazın tam açılması tələbi isə iyulun 10–11-də açıqlanıb.
