Fransa, Böyük Britaniya və ABŞ hərbçilərinin iyulun sonu – avqustun əvvəllərində Hörmüz boğazında gizli mina təmizləmə əməliyyatı keçirdiyi bildirilir. Missiyanın Omanın müraciəti əsasında onun ərazi sularında həyata keçirildiyi iddia olunur.
MSNews.az xəbər verir ki, kəşfiyyat və xüsusi xidmətlər üzrə ixtisaslaşan “Intelligence Online” avqustun 24-də dərc etdiyi materialda Omanın Qərb müttəfiqlərindən Tehran tərəfindən yerləşdirildiyi bildirilən sualtı minaların təmizlənməsinə yardım istədiyini yazıb. Nəşrin açıq hissəsində əməliyyatın Fransa, Böyük Britaniya və ABŞ-ın iştirakı ilə həyata keçirildiyi göstərilir.
“Intelligence Online”a görə, fransız, britaniyalı və amerikalı döyüş dalğıcları iyul və avqustun əvvəllərində Hörmüzün problemli sularında fəaliyyət göstəriblər. Missiyanın detalları məxfi saxlanılıb və Paris, London, Vaşinqton və Maskat əməliyyatın keçirilməsi barədə rəsmi açıqlama verməyiblər. Buna görə əməliyyatın konkret miqyası, təmizlənən minaların sayı və onların İran tərəfindən yerləşdirildiyi barədə iddia hazırda əsasən “Intelligence Online”ın mənbələrinə söykənir.
Əməliyyat ABŞ və İran arasında iyunda əldə edilmiş 60 günlük müvəqqəti razılaşmanın müddətinin avqustun 17-də bitməsi ərəfəsində həyata keçirilib. “Reuters” bildirir ki, memorandum tərəflərə nüvə proqramı, sanksiyalar və Hörmüz boğazının statusu da daxil olmaqla daha geniş razılaşma əldə etmək üçün 60 gün vaxt vermişdi. Lakin müddət başa çatdıqda yekun sülh sazişi əldə olunmadı.
Mina təmizləmə üzrə əməkdaşlığın siyasi bazası isə açıq mənbələrdə də görünür. Böyük Britaniya və Fransa iyulun 3-də birgə bəyanat yayaraq Omanın öz suveren ərazi sularında təhlükəsiz gəmiçiliyi təmin etmək üçün London və Parislə işləməyə razılaşdığını açıqlayıblar. Sənəddə Fransa və Britaniyanın Hörmüzdə naviqasiya azadlığını qorumaq üçün daha geniş çoxmillətli hərbi missiyanı yerləşdirməyə hazır olduğu da bildirilirdi. Bu baxımdan, yayılan məlumatdakı “iyulun 6-da Yelisey sarayında imzalanmış saziş” detalı açıq rəsmi məlumatlarla üst-üstə düşmür: təsdiqlənən birgə bəyanat iyulun 3-də yayımlanıb, Oman Sultanı Heysəm bin Tariqin Yelisey sarayına rəsmi səfəri isə iyunun 29-da baş tutub.
Maraqlıdır ki, gizli əməliyyat barədə xəbərin ardından ABŞ Prezidenti Donald Tramp avqustun 25-də Hörmüz boğazındakı minaların təmizləndiyini açıqlayıb. “Reuters” Trampın İrana yeni minalar yerləşdirməmək barədə xəbərdarlıq etdiyini yazır. Bu açıqlama boğazda mina təmizləmə fəaliyyətinin aparıldığını gücləndirən əlavə məlumatdır, lakin “Intelligence Online”ın təsvir etdiyi konkret Fransa-Britaniya-ABŞ əməliyyatını müstəqil şəkildə təsdiqləmir.
Hörmüzdə gəmiçiliklə bağlı qarşıdurma isə davam edir. İranın yeni yaradılmış Fars Körfəzi Boğazı İdarəsi avqustun 24-də Tehranın keçid qaydalarını pozduğunu bildirdiyi 45 tankeri qara siyahıya salıb. “Reuters” qeyd edir ki, İran daha əvvəl gəmilərdən keçid üçün icazə alınmasını və təhlükəsizlik xidmətlərinə görə ödəniş edilməsini tələb edib. ABŞ isə boğazdan keçidin ödənişsiz olmalı olduğunu bildirir.
Beləliklə, Omanın Qərb müttəfiqləri ilə Hörmüzdə mina təmizləmə və təhlükəsiz gəmiçilik üzrə əməkdaşlığı rəsmi sənədlərlə təsdiqlənir, ABŞ tərəfi də boğazda minaların təmizləndiyini açıqlayıb. Lakin Fransa, Britaniya və ABŞ döyüş dalğıclarının məhz təsvir edilən gizli əməliyyatda iştirak etməsi və təmizlənən minaların İran tərəfindən yerləşdirilməsi barədə konkret detallar hələlik “Intelligence Online”ın məlumatı olaraq qalır.
