Avropada siyasi spektrin sağa doğru sürüşməsi getdikcə daha aydın görünür.
MSNews.az xəbər verir ki, “PolitPro” sorğu trendlərinə əsasən, Almaniyada ifrat sağçı AfD 27,8 faizlə birinci yerdədir. Partiya ölkənin ənənəvi siyasi qüvvələri olan CDU/CSU və SPD-ni qabaqlayır.
Fransada da oxşar mənzərə müşahidə olunur. “PolitPro” məlumatına görə, Marin Le Pen və Jordan Bardellanın Milli Birlik Partiyası 35 faizlə sorğuların lideridir. Bu nəticə Fransada 2027-ci il prezident və parlament seçkiləri öncəsi ifrat sağın əsas siyasi gücə çevrildiyini göstərir.
Böyük Britaniyada isə Nigel Faracın “Reform UK” partiyası son aylarda sorğularda birinci sıraya yüksəlib. “PolitPro” trendinə görə, “Reform UK” 26,8 faizlə Leyboristlər və Mühafizəkarları qabaqlayır.
Avstriyada ifrat sağçı FPÖ 37 faizdən çox dəstəklə açıq lider mövqeyindədir. “PolitPro” məlumatına əsasən, partiya həm hakim koalisiya qüvvələrini, həm də sosial-demokratları böyük fərqlə geridə qoyur.
Norveçdə də sağçı Tərəqqi Partiyası sorğularda birinci yerdədir. “PolitPro” göstəricilərinə görə, partiya 30 faizdən çox dəstək alır, İşçi Partiyası isə ikinci sıradadır.
İtaliyada Ciorcia Meloninin rəhbərlik etdiyi “İtaliya Qardaşları” partiyası liderliyini qoruyur. “PolitPro” trendinə əsasən, partiya 28,2 faizlə birinci yerdədir. Demokrat Partiyası və “5 Ulduz Hərəkatı” ikinci və üçüncü yerləri tutur, lakin sağ blok ümumi siyasi üstünlüyünü saxlayır.
İspaniyada isə mərkəz-sağ Xalq Partiyası 32 faizlə öndədir. “PolitPro” məlumatına görə, Sosialist Partiyası ikinci, sağçı Vox isə üçüncü yerdədir. Bu mənzərə İspaniyada sağ blokun mümkün hakimiyyət ssenarisini gücləndirir.
Polşada mərkəzçi-sağ Vətəndaş Koalisiyası liderdir. “PolitPro” sorğu trendinə görə, KO 33,9 faizlə birinci, mühafizəkar PiS isə 26,5 faizlə ikinci yerdədir. Sol partiyalar isə ilk üçlükdən kənarda qalır.
Bu tendensiyanın əsas səbəbləri arasında miqrasiya, yaşayış xərclərinin artması, iqtisadi narazılıq, təhlükəsizlik qorxuları və ənənəvi partiyalara inamın azalması göstərilir. “Brookings” yazır ki, Avropada ifrat sağın yüksəlişi təkcə onların çoxluq dəstəyi qazanması ilə deyil, həm də rəqib siyasi blokların parçalanması ilə bağlıdır.
Miqrasiya isə Avropa siyasətinin əsas müzakirə mövzularından biri olaraq qalır. “Eurostat” məlumatına görə, 2025-ci ildə Aİ ölkələrində ilk dəfə sığınacaq müraciətlərinin sayı 2024-cü illə müqayisədə 27 faiz azalıb. Buna baxmayaraq, “Eurostat” 2026-cı ilin fevralında Aİ-də hələ də 1,20 milyon sığınacaq müraciətinin qərar gözlədiyini bildirir.
“Reuters” yazır ki, Avropa Parlamentinin deportasiya prosedurlarını sərtləşdirən və dənizdənkənar saxlama mərkəzlərinə imkan yaradan yeni qaydanı dəstəkləməsi də qitədə miqrasiya siyasətinin daha sərt xəttə keçdiyini göstərir.
Beləliklə, Avropada sağa dönüş artıq yalnız ayrı-ayrı ölkələrin daxili siyasəti deyil, qitə miqyasında müşahidə olunan ümumi tendensiyaya çevrilir. Bununla belə, miqrasiya axınının tam dayanması yox, daha çox onun idarə edilməsi və məhdudlaşdırılması istiqamətində siyasi təzyiqin artması müşahidə olunur.
