ABŞ administrasiyasında Ukraynaya Patriot PAC-3 raketlərinin istehsalı üçün tam lisenziya verilməsi ilə bağlı ciddi təhlükəsizlik narahatlıqları yaranıb. Müzakirələrin mərkəzində raketin hədəfi son mərhələdə izləməsinə imkan verən yüksək həssaslıqlı radar axtarıcı sistemi dayanır.
MSNews.az xəbər verir ki, “The Telegraph” söhbətin təxminən səkkiz düym — 20 santimetr ölçülü PAC-3 Ka-Band Active Radar Seeker sistemindən getdiyini yazır. “Boeing”in Alabama ştatının Hantsvill şəhərində istehsal etdiyi bu komponent PAC-3 raketinin hədəfi müəyyənləşdirərək onu birbaşa toqquşma nöqtəsinə yönəltməsində mühüm rol oynayır. “Boeing” də rəsmi məlumatında PAC-3 axtarıcılarının ballistik və qanadlı raketlər də daxil olmaqla müxtəlif hədəfləri aşkarlayıb izlədiyini bildirir.
Donald Tramp iyulun 8-də Ankarada Volodimir Zelenski ilə görüşü zamanı Ukraynaya Patriot raketlərini istehsal etmək hüququ veriləcəyini bildirmişdi. Lakin iyulun 31-də mövqeyini dəyişərək ABŞ-nin belə razılaşmanı hələ təsdiqləmədiyini və bu səviyyəli texnologiyanın paylaşılmasına “çox diqqətlə” yanaşılmalı olduğunu söyləyib. “Reuters” Trampın bunun “belə texnologiyanı vermək baxımından çətin məsələ” olduğunu vurğuladığını yazır.
ABŞ qüvvələrinin Avropadakı keçmiş komandanı və NATO-nun sabiq Avropa üzrə Ali Müttəfiq Komandanı Filip Bridlav “The Telegraph”a bildirib ki, administrasiyada texnologiyanın Ukraynaya ötürüləcəyi halda “hansısa yolla Rusiyanın əlinə keçə biləcəyindən” ehtiyat edən şəxslərin olduğunu düşünür. Lakin bu, Tramp administrasiyasının Rusiyanı konkret səbəb kimi açıqladığı rəsmi bəyanat deyil, Bridlavın qiymətləndirməsidir.
Ukraynaya verilmiş Qərb silahlarının Avropanın qara bazarında geniş şəkildə peyda olması barədə iddialara da ehtiyatla yanaşmaq lazımdır. ABŞ və Avropa qurumları müharibə zamanı silahların qanunsuz dövriyyəyə çıxması riskini real təhlükə hesab edərək xüsusi nəzarət mexanizmləri yaradıb. Bununla belə, Pentaqonun əvvəlki auditlərində izləmə problemləri müəyyənləşdirilsə də, yoxlanılan silahların genişmiqyaslı şəkildə qara bazara yönəldildiyinə dair sübut təqdim edilməyib.
Bununla yanaşı, ABŞ-Ukrayna danışıqları dayandırılmayıb. “Reuters” avqustun 5-də dörd mənbəyə istinadən yazıb ki, müzakirə olunan variantlar arasında bəzi Patriot komponentlərinin Ukraynada istehsal edilərək yekun montaj üçün Almaniyaya göndərilməsi və Kiyevin daha ucuz PAC-3 ACE proqramına qoşulması da var. ABŞ administrasiyasının yüksək vəzifəli rəsmisi mümkün razılaşmada Amerika texnologiyalarının təhlükəsizliyinin prioritet olacağını bildirib.
Patriot raketləri Ukrayna üçün xüsusilə vacibdir, çünki PAC-3 ölkənin arsenalında Rusiyanın ballistik raketlərinə qarşı ən effektiv vasitələrdən biri olaraq qalır. Kiyev raket ehtiyatlarının ciddi şəkildə azalması fonunda həm əlavə tədarük, həm də uzunmüddətli perspektivdə yerli istehsal imkanları əldə etməyə çalışır.
